މިހާރު ފްރާންސްގެ ކޯޗު ޑިޑިއޭ ޑިޝޭމްޕްސް ފުޓުބޯޅައިގެ މަންޒަރަށް އައީ މާސޭގެ ތާރީހު ދުށް އެންމެ ވަރުގަދަ ޓީމުންނެވެ. 1993 ވަނަ އަހަރު މާސޭ އިން ޔޫރަޕްގެ އެންމެ ބޮޑު މުބާރާތް، ޗެމްޕިއަންސް ލީގު އުފުލާލި އިރު، އެ ޓީމުގެ ކެޕްޓަނަކީ ޑިޝޭމްޕްސްއެވެ. އޭރު އުމުރުން 24 އަހަރެވެ. އޭނާ ވެގެންދިޔައީ ޗެމްޕިއަންސް ލީގު އުފުލާލި އެންމެ އުމުރުން ހަގު ކެޕްޓަނަށެވެ.

އޭގެ ފަހުންވެސް ކުޅުންތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ޑިޝޭމްޕްސްގެ ވިދުން ފަނޑުވެފައެއް ނުވެއެވެ. މާސޭ އިން ޔުވެންޓަސްއަށް ބަދަލުވެ، 1996 ވަނަ އަހަރުގެ ޗެމްޕިއަންސް ލީގު އެ ކުލަބާއެކު އުފުލައިލިއެވެ. އަދި އެ ފަހުން ޔުވެންޓަސް އާއެކު ޑިޝޭމްޕްސް ވަނީ ތިން ލީގު ތަށިވެސް ހޯދައިފައެވެ. 1999-2000 ވަނަ އަހަރުގެ ސީޒަނުގައި ޑިޝޭމްޕްސް އިނގިރޭސި ޓީމު ޗެލްސީއަށް ކުޅެ ކްލަބު ކެރިއަރު ނިންމާލީ ވެލެންސިއާގައެވެ.

ކްލަބު ކެރިއަރުގެ ކާމިޔާބީ އާއެކު ޑިޝޭމްޕްސްއަށް ފުޓުބޯޅައިގެ ހާއްސަ މަގާމެއް ލިބިފައިވަނީ ގައުމީ ޓީމުގެ ކާމިޔާބީތަކާވެސް އެކުގައެވެ. ޑިޝޭމްޕްސް ފްރާންސް ގައުމީ ޓީމު ތެރެއަށް ވަދެގެން ދިޔައީ އެންމެ ފަސޭހަ ހާލަތެއްގައި އޮއްވައެއްވެސް ނޫނެވެ. 1990 ވަނަ އަހަރާއި 1994 ވަނަ އަހަރުގެ ވޯލްޑް ކަޕަށް ފްރާންސް ކޮލިފައިވެފައި ނުވާއިރު، 1992 ވަނަ އަހަރުގެ ޔޫރޯ އިން އެ ޓީމު ވަނީ ގްރޫޕް ސްޓޭޖުން ކަޓައިގެން ގޮސްފައެވެ. އެއީ ޑިޝޭމްޕްސް ފްރާންސަށް ނުކުންނަން ޖެހުނު ޖީލެވެ.

އޭގެފަހުން ފްރާންސަށް އާ ޖީލެއް ގެނައުމަށް ފެށި މަސައްކަތުގައި 1996 ވަނަ އަހަރުގެ ޔޫރޯއަށް ޓީމެއް އެތުރީ އެރިކް ކޮންޓަނާގެ ވަށައިގެންނެވެ. ކޮންޓަނާއަކީ ލީޑަރެއްގެ ގޮތުގައި ހަދައި، ކެޕްޓަނަކަށް އޭނާ ލައިގެންނެވެ. ނަމަވެސް 1995 ވަނަ އަހަރުގައި ސަޕޯޓަރެއްގެ ގަޔަށް ކުންފޫ-ކިކެއް ޖެހުމުން ކޮންޓެނާ އަހަރަކަށް ސަސްޕެންޑް ކުރިއެވެ. ފްރާންސަށް ގޮތް ހުސްވިއެވެ. އެއީ ޑިފެންސިވް މިޑްފީލްޑަރު އަދި ޓީމު ކުޅޭ ކުޅުމުގައި ދަނޑުމަތީގައި "ފެން އުފުލާ"ގެ ލަގަބު ލިބިފައިވާ ޑިޝޭމްޕަށް ފުރުސަތު ފަހިވި ދަނޑިވަޅެވެ. އޭރު ފްރާންސް ކޯޗަކަށް ހުރި އައިމޭ ޖަގޭޓަށް ޒުވާން ޒައިނައްދީން ޒިދާން ފަދަ ކުޅުންތެރިން ސްކޮޑަށް ގެންނަން މަޖުބޫރުވެ، ޓީމު އާކޮށްލާފައި ކެޕްޓަން ބޭންޑް ދިނީ ޑިޝޭމްޕްސްއަށެވެ.

ޑިޝޭމްޕްސް ދަނޑުމަތީގައި މަޝްހޫރު ރޯލަކީ "ފެން އުފުލާ"ގެ ރޯލެވެ. އޭރުގެ ފުޓްބޯޅައިގެ ޑިފެންސިވް މިޑްފީލްޑަރެއްގެ ރޯލުގައި އޭނާގެ މަސައްކަތަކީ އިދިކޮޅު ޓީމުގެ މެދުތެރެއިން ފޯވަޑަށް ޖަހާ ޕާސް ހުއްޓުވައި އެ ބޯޅަ އެހެން ކްރިއޭޓިވް ކުޅުންތެރިއަކަށް ދިނުމެވެ. އެ ރޯލަށް "ފެން އުފުލާ"ގެ ނަމުން ނަން ދީފައިވަނީވެސް އޭރު ފްރާންސްގައި ކުޅުނު ކުޅުންތެރިންނެވެ. ޑިޝޭމްޕްސްއަކީ އޭނާ ކުޅުނު މަގާމުގައި "ފެން އުފުލާ"ގެ މަގާމުގައި އެންމެ މޮޅުވެސް ކުޅުންތެރިޔާއެވެ. އެ ހުނަރުވެރި މިޑްފީލްޑަރުގެ ކެޕްޓަންކަމުގެ ދަށުގައި ފްރާންސުން 1996 ވަނަ އަހަރުގެ ޔޫރޯގެ ސެމީގައި ކުޅެ، އޭގެފަހުން 1998 ވަނަ އަހަރު ވޯލްޑް ކަޕް ނެގިއެވެ.

ފްރާންސްގެ ކޯޗުގެ މަގާމުގައި 2012 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމައަށް ހުރި ޑިޝޭމްޕްސްގެ ކެރިއަރުގައި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ދެ ކާމިޔާބީއަކީ 1998 ވަނަ އަހަރުގެ ވޯލްޑް ކަޕް ތައްޓާއި ދެން ޖެހިގެން އައި ބޮޑު މުބާރާތް، 2000 ވަނަ އަހަރުގެ ޔޫރޯ ތައްޓެވެ. ޒިދާންގެ ވިދުމާއެކު ޑިޝޭމްޕްސްގެ ޓީމު 1998 ވަނަ އަހަރު އަމިއްލަ ގައުމުގައި ވޯލްޑް ކަޕް ނެގީ، މެދު ތެރޭގައި އެއްކަލަ "ފެން އުފުލާ"ގެ މަގާމު ޑިޝޭމްޕްސް ފުރައިގެންނެވެ. އަދި 2000 ވަނަ އަހަރުގެ ޔޫރޯ ނެގުމުގައި ޑިޝޭމްޕްސް ވަނީ ތަޖުރިބާގެ މުހިންމުކަން ދައްކުވައި ދީފައެވެ. އެ މުބާރާތުގެ ގްރޫޕް ސްޓޭޖުގައި ފްރާންސުން ނެދަލޭންޑްސް ކައިރީ ބައްޔަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނު ނަމަވެސް، ޑިޝޭމްޕްސްގެ ލީޑާޝިޕްގެ ދަށުން ޓީމުގެ ހިތްވަރު ދެމެހެއްޓިއެވެ.

އެ ވޯލްޑް ކަޕުގައި ޑިޝޭމްޕްސް އެޓޭކް ކުރުމުގައިވެސް ބައިވެރިވެ، އެޓޭކް އުފައްދާ މިޑްފީލްޑަރަކަށްވެސް ބޭނުންކުރިއެވެ. އެއީ އޭނާގެ ފުޓްބޯޅަ ކެރިއަރުގެ ނިމުމާ ހަމައަށް އައިވެސް މުބާރާތެވެ. އެ ހިސާބުން ރިޓަޔާކޮށް، ވަރުގަދަ ލެގަސީއެއް ލިޔެލިއެވެ. ޑިޝޭމްޕްސް ވެފައިވަނީ ޗެމްޕިއަންސް ލީގާއި ވޯލްޑް ކަޕް އަދި ޔޫރޯ އުފުލާލުމުގެ ޝަރަފު ހޯދި ދެ ކުޅުންތެރިންގެ ތެރެއިން އެކަކެވެ. އޭގެ ކުރިން އެ ކާމިޔާބީ ހާސިލުކޮށްފައި ވަނީ ފްރާންޒް ބެކެމްބާއޫއެވެ. އެއީ ޖަރުމަނުގެ ލެޖެންޑެވެ.

ޑިޝޭމްޕްސްއަކީ ބަދުނަސީބު ކުޅުންތެރިއެއް އަދި ކޯޗެއްވެސް ނޫނެވެ. ޑިޝޭމްޕްސްއަކީ ބުރަ މަސައްކަތުން ނަސީބު އަތުޖެއްސި މީހެކެވެ. ދެވަނަ ޑިވިޝަންގެ ކްލަބުތަކުން ކޯޗިންއަށް ނުކުމެ، 2001 ވަނަ އަހަރު އޭނާ މޮނާކޯއާ ހަވާލުވިއެވެ. އޭނާގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން 2003 ވަނަ އަހަރު މޮނާކޯ އިން ފްރެންޗް ލީގު ކަޕް ހޯދި އިރު، 2004 ވަނަ އަހަރު އެންމެން ހައިރާންކޮށްލައި މޮނާކޯ ޗެމްޕިއަންސް ލީގު ފައިނަލަށްވެސް ދިޔައެވެ. އެ ފަހަރު ޑިޝޭމްޕްސްގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން ރެއާލް މެޑްރިޑާއި ޗެލްސީވެސް ބަލިކޮށްފައިވެއެވެ. ފައިނަލުގައި ބަލިވީ ޖޯސޭ މޮރީނިއޯގެ ޕޯޓޯ އަތުންނެވެ.

އޭގެފަހުން ޔުވެންޓަސްއާ ހަވާލުވެ އެ ކްލަބަށް ބަދަލުތަކެއް ގެންނަން ފެށިއެވެ. ނަމަވެސް ހާލަތު ނިޔާކުރި ގޮތުން އަދަބު ދީގެން އެ ފަހަރު ޔުވެންޓަސް ދެވަނަ ޑިވިޝަނަށް ރެލިގޭޓް ކޮށްލިއެވެ. އެ ހިސާބުން ޑިޝޭމްޕް ކްލަބު ދޫކޮށް ނުލައި، ޔުވެންޓަސްއަށް ދެވަނަ ޑިވިޝަން ނަގައިދިނެވެ. އޭގެފަހުން މަގާމުން ދުރުވީ މެނޭޖުމަންޓާ ޖެހުނު ކުންޏެއްގައެވެ.

ޑިޝޭމްޕްސްގެ ޔޫރަޕްގެ އެ ތަޖުރިބާތައް ނިންމައި އެނބުރި ފްރާންސަށް ގޮސްފައިވަނީ 2009 ވަނަ އަހަރެވެ. އެއީ މާސޭގެ ކޯޗު ކަމަށެވެ. 18 އަހަރަށްފަހު 2010 ވަނަ އަހަރު މާސޭ އާއެކު ލީގު ހޯދިއެވެ. އަދި 2012 ވަނަ އަހަރު ޑިޝޭމްޕްސް ވަނީ މާސޭ އާއެކު ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގެ ކުއާޓާ ފައިނަލަށް ގޮސްފައެވެ. އެއީ ޑިޝޭމްޕްސް ކުޅުނު ޒަމާނަށްފަހު އެ ޓީމުން އެ ޝަރަފު ހޯދި ފުރަތަމަ ފަހަރުވެސް މެއެވެ.

އޭގެފަހުން 2012 ވަނަ އަހަރު ފްރާންސް ޓީމާ ހަވާލުވެގެންވެސް ހާލަތު ބަދަލުކޮށްލިއެވެ. އޭރު ފްރާންސް އޮތީ މަސްހުނިގަނޑެއްގެ ތެރޭގައެވެ. އާ ޖީލެއް ނެރެން ޖެހިފައެވެ. އެކަމަށް ޑިޝޭމްސް އެންޓޮއިން ގްރީޒްމަންއާއި ޕައުލް ޕޮގްބާ ފަދަ ތަރިން ޓީމަށް ގެނެސްފައިވެއެވެ. 2016 ވަނަ އަހަރު އަމިއްލަ ގައުމުގައި ޔޫރޯ ފައިނަލަކާ ހަމައަށް ގޮސް، ބަލިވީ 1-0 އޮން ޕޯޗުގަލް ކައިރިންނެވެ. އެއީ ބޮޑު މާޔޫސް ކަމެކެވެ. ޑިޝޭމްޕްސް އުންމީދު ކުރާނެ ތައްޓެކެވެ. މިހާތަނަށް ޔޫރޯ ކުޅުންތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި އަދި ކޯޗެއްގެ ގޮތުގައި ހޯދާފައި އޮތީ އެންމެ މީހެކެވެ. އެއީ ބާޓީ ވޮޓްސްއެވެ. އޭނާ ވަނީ 1992 ވަނަ އަހަރު ވެސްޓް ޖަރުމަނާއެކު ކުޅެ ޔޫރޯ ހޯދައި، 1996 ވަނަ އަހަރު ޖަރުމަނަށް ކޯޗުކަން ކޮށްދީގެން ޔޫރޯ ހޯދައިފައެވެ.

އޭގެފަހުން ޑިޝޭމްޕްސްގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން ފްރާންސުން 2018 ވަނަ އަހަރު ވޯލްޑް ކަޕް ހޯދައި، 2022 ވަނަ އަހަރުގެ ވޯލްޑް ކަޕް ފައިނަލުގައިވެސް ކުޅެފައިވާއިރު، ޑިޝޭމްޕްސް ވަނީ ވޯލްޑް ކަޕް ތަށީގެ ޝަރަފެއްވެސް ހޯދައިފައެވެ. އެއީ ކުޅުންތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި އަދި ކޯޗެއްގެ ގޮތުގައި އެ ޝަރަފު ހޯދައިގެންނެވެ. ޑިޝޭމްޕްސްގެ އިތުރުން އެ ޝަރަފު ހޯދާފައިވަނީ މިހާރު ދުނިޔެ ދޫކޮށްފައިވާ ބެކެންބާއޫއާއި ބްރެޒިލްގެ މާރިއޯ ޒަގަލޯ އެކަންޏެވެ.

އެހެންކަމުން މިފަހަރު ޔޫރޯ ފްރާންސުން ހޯދައިފި ނަމަ، ޑިޝޭމްޕްސް ވެގެންދާނީ ކުޅުންތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި އަދި ކޯޗެއްގެ ގޮތުގައި ވޯލްޑް ކަޕާއި ޔޫރޯ ހޯދާނެ ފުރަތަަމަ ކޯޗަށެވެ. އެއީ ހާއްސަ ޝަރަފަކަށް ވާނެކަން ޔަގީނެވެ. މިހާތަނަށް ފުޓުބޯޅައިގައި ލިޔެވިފައި ނުވާ ތާރީހަކަށް ޑިޝޭމްޕްސް ހުރީ ތައްޔާރަށެވެ.