ރާއްޖޭގައި މަރުވާ މީހުންގެ 84 އިންސައްތައަކީ ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތައް ތަހައްމަލުކުރާ މީހުން ކަމަށް ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) އިން ބުނެފިއެވެ.

މިއަހަރުގެ ހިތުގެ ދުވަހުގެ ޝިއާރެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވަނީ "ޑޯންޓް މިސް އަ ބީޓް" އެވެ. އެޗްޕީއޭއިން މިއަދު ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނީ މި ޝިއާރުގެ މަގުސަދަކީ ހިތާއި ލޭހޮޅިތަކުގެ ބަލިތަކުގެ އަލާމާތްތައް ދެނެގަނެ، ފަރުވާ އަވަހަށް ފެށުމަށް ބާރުއެޅުން ކަމަށެވެ. "ނޮން ކޮމިއުނިކަބްލް ޑިޒީޒް ރިސްކް ފެކްޓާ ސާވޭ 2020-2021" އާ ހަވާލާދީ އެ އެޖެންސީން ބުނި ގޮތުގައި، ރާއްޖޭގައި އުމުރުން 15 އަހަރާއި 65 އަހަރާ ދެމެދުގެ މީހުންގެ ތެރެއިން 4.7 އިންސައްތަ މީހުންނަކީ ހިތުގެ ބަލި، ސްޓްރޯކް އަދި އެންޖީނާ ފަދަ ބަލިތައް ޖެހިފައިވާ މީހުންނެވެ.

ބަލިތައް ދުރާލާ ދެނެގަތުމަށް ކުރިއަށްގެންދާ ސްކްރީނިން ޕްރޮގްރާމްގެ ދަށުން، މި މަހުގެ ނިޔަލަށް 37،038 މީހުން ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތަކަށް ސްކްރީންކޮށްފައިވާ ކަމަށް އެޗްޕީއޭއިން ބުންޏެވެ. އޭގެ ތެރެއިން 21.2 އިންސައްތަ މީހުންނަކީ ކޮލެސްޓްރޯލް މައްޗަށް ގޮސްފައިވާ މީހުންނެވެ. އަދި 18 އިންސައްތަ މީހުންގެ ލޭ މައްޗަށް ގޮސްފައިވާ އިރު، 10.4 އިންސައްތަ މީހުންނަކީ ހަކުރުބަލި ތަހައްމަލުކުރަމުންދާ މީހުންނެވެ. މި ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުމަށްޓަކައި މާލޭގެ މާފަންނުގައި 'އާބަން ޕްރައިމަރީ ހެލްތު ކެއަރ ސެންޓަރު' ގެ ނަމުގައި މަރުކަޒެއް މިދިޔަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހު ހުޅުވައި ހިދުމަތް ދެމުން އަންނަ ކަމަށާއި، އަތޮޅުތެރޭގައިވެސް މި ނިޒާމު ގާއިމުކޮށް ހިދުމަތްތެރިން ތަމްރީނުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބަޔާނުގައިވެއެވެ.

ހިތުގެ ބަލިތަކަށް ހުށަހެޅޭ އެންމެ ބޮޑު އެއް ނުރައްކާ ކަމަށްވާ ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމާ ދެކޮޅަށް ސަރުކާރުން ވަނީ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅައިފައެވެ. އެޗްޕީއޭއިން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި، އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް އަމާޒުކޮށް 'ޖެނެރޭޝަނަލް ބޭން' ގެ ނަމުގައި ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުން މަނާކުރުމުގެ ސިޔާސަތެއް ވަނީ ތައާރަފުކޮށްފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދުންފަތުން ރައްކާތެރިވެފައިވާ މުޖުތަމައެއް ބިނާކުރުމަށްޓަކައި މިއަހަރުގެ މޭ މަހު ފަސް އަހަރުގެ ގައުމީ ކެމްޕޭނެއް ފަށާފައިވާ ކަމަށާއި، އުމުރުން 18 އަހަރުން މަތީގެ ކޮންމެ މީހަކަށް އަހަރަކު އެއްފަހަރު ހިލޭ މެޑިކަލް ސްކްރީން ކުރެވޭނެ އިންތިޒާމު މިހާރު ހަމަޖެހިފައިވާ ކަމަށްވެސް އެ އެޖެންސީން ބުންޏެވެ.

ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް ބާރުއެޅުމުގެ ގޮތުން، ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތަކަށްޓަކައި ހަރަކާތްތެރިވެ އުޅުމާ ގުޅޭ ގައުމީ އިރުޝާދުތަކަކާއި ފައިދާހުރި ކާނާ ބޭނުންކުރަންވީ ގޮތުގެ އިރުޝާދުތަކެއް އެކުލަވާލާފައިވާ ކަމަށް އެޗްޕީއޭއިން ބުންޏެވެ. ހިތުގެ ދުޅަހެޔޮކަމަށްޓަކައި ކޮންމެ ހަފުތާއަކު މަދުވެގެން 150 މިނެޓު ކަސްރަތުކުރުމަށާއި، ކެއުމުގައި ތަރުކާރީއާއި މޭވާ ގިނަކޮށް ލޮނާއި ހަކުރު މަދުކުރުމަށް އެ އެޖެންސީން ލަފާދެއެވެ. އަދި ދުންފަތާއި ވޭޕް ބޭނުންކުރުމުން ދުރުހެލިވުމަށާއި، ގަވާއިދުން ލޭގެ ޕްރެޝަރާއި ހަކުރު އަދި ކޮލެސްޓްރޯލް ޗެކުކުރުމަށް ވަނީ އިލްތިމާސްކޮށްފައެވެ.

ކޮންމެ އުމުރެއްގައިވެސް ހިތް ރައްކާތެރިކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންކަން އެޗްޕީއޭއިން ވަނީ ހިއްސާކޮށްފައެވެ.

  • ކުޑަކުދިން: ކޮންމެ ދުވަހަކު ކުޅެ ހަރަކާތްތެރިވުމާއި، ސްކްރީން ޓައިމް މަދުކުރުން.
  • ޒުވާނުން: ގިނައިން ހަރަކާތްތެރިވުމާއި، ދުންފަތާއި ވޭޕުން ދުރުހެލިވުން.
  • ބޮޑެތި މީހުން: ލޭގެ ޕްރެޝަރާއި ހަކުރު އަދި ކޮލެސްޓްރޯލް ގަވާއިދުން ޗެކުކުރުން.
  • އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުން: ޑޮކްޓަރުގެ ލަފާގެ މަތިން ގަވާއިދުން ޓެސްޓުތައް ހަދައި ބޭސް ބޭނުންކުރުން.

މީގެ އިތުރުން، މޭގައި ރިއްސުމާއި، ނޭވާ ކުރުވުމާއި، އާދަޔާ ހިލާފަށް ދާހިއްލުން ފަދަ ހާޓް އެޓޭކްގެ އަލާމާތެއް ފެނިއްޖެނަމަ ލަސްނުކޮށް ސިއްހީ ފަރުވާ ހޯދުމަށް އެޗްޕީއޭއިން ވަނީ އެދިފައެވެ.