މޯލްޑިވިއަން ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީ (އެމްޑީޕީ) ގެ އެތެރޭގެ އިންތިހާބުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ފޯރިގަދަ އެއް އިންތިހާބަކީ ޗެއާޕާސަން ހޮވުމަށް ބާއްވާ އިންތިހާބެވެ. މި އަހަރު ބާއްވަން ހަމަޖެހިފައިވާ މި އިންތިހާބަކީ ހަމައެކަނި ޕާޓީގެ އިދާރީ ހިންގުން ހަވާލުކުރާނެ ފަރާތެއް ކަނޑައެޅުމަށްވުރެ ފުޅާ މާނައެއް އެކުލެވޭ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ސިޔާސީ މަސްރަހު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ސިފަކުރެއެވެ. ގިނަ ބަޔަކު ދެކޭ ގޮތުގައި މިއީ ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދާއި ކުރީގެ ރައީސް އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހުގެ ސިޔާސީ ނުފޫޒާއި ތާއީދު އަނެއްކާވެސް އަޅައި ކިރައިލެވޭނެ މުހިންމު އިމްތިހާނެކެވެ. ޕާޓީގެ އެތެރޭގެ ކޯޅުންތައް މައިތިރިވެފައި އޮތް ކަމަށް ހީވި ނަމަވެސް، މި އިންތިހާބާއެކު އަނެއްކާވެސް ދެ ފެކްޝަނުގެ ވާދަވެރިކަން ވަނީ ސިއްރާއި ފާޅުގައި ފެންނާން ފަށައިފައެވެ.

އެމްޑީޕީގެ ތާރީހަށް ބަލާއިރު 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިހާބަކީ އެ ޕާޓީއަށް ކުރިމަތިވި އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުމެވެ. ޕާޓީގެ އެތެރޭގެ ޕްރައިމަރީގައި ރައީސް ސޯލިހާއި ރައީސް ނަޝީދު ވާދަކުރައްވައި، އުފެދުނު ހިޔާލުތަފާތުވުންތަކުގެ ތެރެއިން ރައީސް ނަޝީދު ޕާޓީ ދޫކުރައްވައި 'ދަ ޑިމޮކްރެޓްސް' ގެ ނަމުގައި އާ ޕާޓީއެއް އުފެއްދެވިއެވެ. އެ ފަހަރު ރައީސް ނަޝީދު އެމްޑީޕީއާ ދެކޮޅަށް ނުކުންނެވުމުގެ ނަތީޖާއަކަށް ވީ، ވެރިކަން ކުރަމުންދިޔަ އެމްޑީޕީއަށް އިންތިހާބު ނާކާމިޔާބުވެ، ޕާޓީ ބައިބައިވެގެން ދިއުމެވެ. މިހާރު އުފެދޭ އެންމެ ބޮޑު ސުވާލަކީ، އެ ދުވަހު އެޅުއްވި ފިޔަވަޅުގެ ހިތި ނަތީޖާ ރައީސް ނަޝީދަށް މިހާރު އިހުސާސްކުރެއްވޭނެތޯއެވެ. ޑިމޮކްރެޓްސްއަށް އާންމު އިންތިހާބުތަކުގައި ލިބުނު ދަށް ނަތީޖާތަކާއެކު، ނަޝީދުގެ ސިޔާސީ ބާރުވެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށް އަނެއްކާވެސް އެމްޑީޕީގެ ތެރެއިން ޖާގައެއް ހޯއްދަވަން މަސައްކަތްކުރައްވާ ކަމުގެ އަޑުތައްވެސް ވަނީ ގަދަވެފައެވެ.

ޕާޓީގެ އިސް ސަފުގައި ތިއްބެވި ބޭފުޅުންގެ ތާއީދު އޮތް ގޮތަށް ބަލާއިރު، މަންޒަރު ފެންނަނީ ވަރަށް ތަފާތުކޮށެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ކުރީގެ މެމންބަރުންނާއި، ކުރީގެ ވަޒީރުންގެ ތެރެއިން ގިނަ ބޭފުޅުން ތިއްބެވިތަން ފެންނަނީ ރައީސް ސޯލިހުގެ ފަޅީގައެވެ. އެ ބޭފުޅުން ގަބޫލުކުރައްވާ ގޮތުގައި ޕާޓީއަށް ހަމަޖެހުމެއް ގެނެސް، މުއައްސަސާއެއްގެ ގޮތުގައި ޕާޓީ ހިންގޭނީ ރައީސް ސޯލިހުގެ ސިޔާސަތުތަކުގެ ދަށުންނެވެ. ނަމަވެސް، ޕާޓީގެ ގައުމީ މަޖިލީހުގެ ބައެއް މެންބަރުންނާއި، ވަކީން ހާއްސަކޮށް މާލޭގެ ބައެއް ދާއިރާތަކުގެ އިސް ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި ރައީސް ނަޝީދުގެ ފިކުރަށް ތާއީދުކުރާ މީހުން އަދިވެސް އެބަތިއްބެވެ. މި ފަރާތްތަކުން ދެކޭ ގޮތުގައި އެމްޑީޕީގެ އަސްލު ރޫހު ގެނެވޭނީ ނަޝީދުގެ ވިސްނުންފުޅާ އެއްގޮތަށް ޕާޓީގެ މިސްރާބު ބަދަލުކޮށްގެންނެވެ.

އެމްޑީޕީގެ އެންމެ ބޮޑު ބާރަކީ އަބަދުވެސް އެ ޕާޓީގެ އާންމު މެންބަރުންނެވެ. ގްރާސްރޫޓުގެ ވިސްނުން ހުރި ގޮތަށް ބަލާއިރު، ބައެއް މެންބަރުން ތިބީ މާޔޫސްކަމެއްގެ ތެރޭގައެވެ. 2023 ގެ ނާކާމިޔާބީއަށްފަހު ޕާޓީގެ ހަރަކާތްތައް މަޑުޖެހިފައި އޮތުމަކީ އާންމު މެންބަރުންގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ކަންބޮޑުވުމެވެ. ބައެއް މެންބަރުން ދެކޭ ގޮތުގައި ރައީސް ނަޝީދު ޕާޓީ ދޫކުރައްވައި ވަޑައިގަތުމަކީ ޕާޓީއަށް ދިން ވަރަށް ބޮޑު ކެއްސެކެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން ޕާޓީގެ ޖޯޝު ވަނީ ގެއްލިފައެވެ. އަނެއްކޮޅުން، ބައެއް މެންބަރުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ޕާޓީ ބައިބައިވުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ނަޝީދުގެ އަމިއްލަފުޅު އެޖެންޑާއެވެ. އެހެންކަމުން، އެ މެންބަރުން ބޭނުންވަނީ ނަޝީދުގެ ނުފޫޒުން އެއްކިބާވެފައިވާ، އެކުވެރި އަދި ބަދަހި އެމްޑީޕީއަކަށް ޖާގަ ހޯދާށެވެ. މި ދެ ވިސްނުމުގެ މެދުގައި އާންމު މެންބަރުން ތިބިއިރު، ވޯޓު ފޮއްޓާ ހަމައަށް ދާއިރު ނަތީޖާ ބުރަވާނީ ކޮން ކޮޅަކަށްކަން އަންދާޒާކުރަން އަދި ދަތިކަމަށް ސިޔާސީ މުހައްލިލުން ފާހަގަކުރެއެވެ.

އެންމެ ކުރިޔާ އަޅައި ބަލާއިރު، ރައީސް ނަޝީދަށް އެމްޑީޕީގެ ތެރޭގައި އެއިރު އޮތް ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލް މިހާރު ނެތްކަން އެއީ ސުވާލެއް ނެތް ކަމެކެވެ. ޑިމޮކްރެޓްސް އުފެއްދެވުމާއެކު، ނަޝީދަށް އެންމެ ވަފާތެރި މެންބަރުން ވަނީ އެމްޑީޕީން ވަކިވެފައެވެ. ނަމަވެސް، ނަޝީދުގެ ސިޔާސީ ކުޅަދާނަކަމާއި، މީހުންގެ ސަމާލުކަން ހޯއްދެވުމަށް ހުރި ހުނަރުގެ ސަބަބުން، އަދިވެސް އެމްޑީޕީގެ އެތެރޭގެ ނިންމުންތަކަށް ނުސީދާ ގޮތެއްގައި ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ގާބިލުކަން އެމަނިކުފާނަށް ލިބިވަޑައިގެންވެއެވެ. އަނެއްކޮޅުން، ރައީސް ސޯލިހަކީ ޕާޓީގެ އިދާރީ އޮނިގަނޑު ކޮންޓްރޯލްކުރައްވާ، އަދި ގިނަ މެންބަރުންގެ އިތުބާރު ހޯއްދަވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. މި ޗެއާޕާސަން އިންތިހާބަކީ މި ދެ ބޭފުޅުންގެ ތެރެއިން ޕާޓީގެ މުސްތަގުބަލު ކަނޑައަޅާނީ ކާކުކަން ސާބިތުކޮށްދޭނެ މުހިންމު މިންގަނޑަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ.

މި އިންތިހާބަށްފަހު އެމްޑީޕީ އަނެއްކާވެސް ބައިބައިވެދާނެތޯ އުފެދޭ ސުވާލަކީ ވަރަށް މުހިންމު ސުވާލެކެވެ. އިންތިހާބުގެ ނަތީޖާ ނުކުންނަ ގޮތަކުން، ބަލިވާ ފެކްޝަނުން ޕާޓީގެ ހަރަކާތްތަކާ ދުރުވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، 2028 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިހާބަށް ތައްޔާރުވުމަށްޓަކައި، ޕާޓީ އެކަތިގަނޑަކަށް ވުމުގެ މުހިންމުކަން ދެ ފަރާތަށްވެސް ވިސްނޭނެކަމަށް ބެލެވެއެވެ. މި އިންތިހާބު ދާގޮތަކުން ކުރިޔަށް އޮތް ރިޔާސީ އިންތިހާބަށް ސީދާ އަސަރުކުރާނެއެވެ. އެގޮތުން، ޗެއާޕާސަން ކަމަށް އިންތިހާބުވާ ފަރާތަކީ ޕާޓީގެ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓު ކަނޑައެޅުމުގައާއި، ކެމްޕޭންގެ މިސްރާބު ކަނޑައެޅުމުގައި އެންމެ އިސް ދައުރެއް އަދާކުރާނެ ފަރާތެވެ. އެހެންކަމުން، މި އިންތިހާބުގެ ނަތީޖާއަކީ ހަމައެކަނި އެމްޑީޕީގެ އެތެރޭގެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުޅި ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަހަށް އަންނާނެ ބަދަލުތައް އަންދާޒާކުރުމަށް ލިބޭނެ މުހިންމު އިޝާރާތެކެވެ. ކުރިއަށް އޮތް މަސްތަކުގައި ކެންޑިޑޭޓުންގެ ކެމްޕޭންތައް ފެށުމާއެކު، ޕާޓީގެ އެތެރޭގެ ހަގީގީ މަންޒަރު އިތުރަށް ސާފުވެގެންދާނެއެވެ.