އިންޑިއާ ކަނޑުގެ މެދުތެރޭގައި އޮންނަ އެމެރިކާ އަދި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ މުހިންމު އަސްކަރީ މަރުކަޒު ކަމަށްވާ ޑިއޭގޯ ގާސިއާއަށް އަމާޒުކޮށް އީރާނުން ވަރުގަދަ މިސައިލް ހަމަލާތަކެއް ދީފިއެވެ.

މިއަދު ދިން ކަމަށް ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ އެ ހަމަލާއަކީ، އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލާ ގުޅިގެން އީރާނާ ދެކޮޅަށް މިހާރު ކުރަމުންދާ 22 ދުވަސްވީ ހަނގުރާމައިގެ ތެރެއިން އީރާނުން ދިން އެންމެ ވަރުގަދަ އަދި އެންމެ ދުރަށް އަމާޒުކޮށް ދިން ހަމަލާއެވެ.

އެ ހަމަލާގައި އެއްވެސް މީހަކަށް އަދި މަރުކަޒުގެ އެއްވެސް އިމާރާތަކަށް ގެއްލުމެއް ލިބިފައި ނުވި ނަމަވެސް، މިއީ ބައިނަލްއަގުވާމީ މަސްރަހުގައި ވަރަށް ބޮޑު ސިހުމަކާއި ކަންބޮޑުވުމެއް އުފެދިފައިވާ ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ އީރާނުގެ ބޯޑަރުން ފެށިގެން 4،000 ކިލޯމީޓަރު ދުރުގައި އޮންނަ މި ސްޓްރެޓީޖިކް މަރުކަޒަށް ހަމަލާދިނުމުގެ އަސްކަރީ ގާބިލުކަން އީރާނަށް ލިބިފައިވާކަން މީގެ ކުރިން އެއްވެސް ފަރާތަކަށް އެނގިފައި ނުވާތީއެވެ. އެ ހަމަލާއާއެކު، މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަނުޖެހުންތައް މިވަނީ އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދަށް ފުޅާވެފައެވެ.

އެ ހަމަލާގައި އީރާނުން ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ އިންޓަމީޑިއަޓް-ރޭންޖްގެ ދެ ބެލިސްޓިކް މިސައިލެވެ. ރިޕޯޓުތައް ބުނާގޮތުން، އޭގެ ތެރެއިން އެއް މިސައިލް ވަނީ އަމާޒަށް ވާސިލުވުމުގެ މާކުރިން ވައިގެ ތެރޭގައި ފެއިލްވެގެން ކަނޑަށް ވެއްޓިފައެވެ. މިއީ އީރާނުން ބޭނުންކުރީ މުޅިން އާ އަދި ތަޖުރިބާކުރަމުންދާ ޓެކްނޮލޮޖީއެއްކަން އަންގައިދޭ ކަމެއް ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ވިދާޅުވެއެވެ. ނަމަވެސް ދެވަނަ މިސައިލް ވަނީ ޑިއޭގޯ ގާސިއާގެ ވައިގެ ސަރަހައްދާ ހަމައަށް ފޯރައިފައެވެ. އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ވަނީ އެ މަރުކަޒު ކައިރީގައި ޕެޓްރޯލް ކުރަމުންދިޔަ އެމެރިކާގެ މަނަވަރަކުން "އެސްއެމް-3 އިންޓަސެޕްޓާ" ބޭނުންކޮށްގެން އެ މިސައިލް ވައިގެ ތެރޭގައި ގޮއްވާލައިފައެވެ. އެހެންކަމުން، ޑިއޭގޯ ގާސިއާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒަށް އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ.

އެ ހަމަލާގައި އެންމެ ބޮޑަށް ފާހަގަކުރެވުނު ކަމަކީ އީރާނުން ބޭނުންކުރި ހަތިޔާރުގެ ގާބިލުކަމެވެ. މީގެ ކުރިން އީރާނުގެ އަތުގައި ހުރި އެންމެ ދުރަށް ދަތުރުކުރާ ބެލިސްޓިކް މިސައިލް ކަމަށްވާ "ޚުއްރަމްޝަހްރު-4" އަށް ދަތުރުކުރެވެނީ ގާތްގަނޑަކަށް 2،000 ކިލޯމީޓަރަށެވެ. ނަމަވެސް ޑިއޭގޯ ގާސިއާއަކީ އީރާނުގެ ދެކުނު އައްސޭރިފަށުން ފެށިގެން ގާތްގަނޑަކަށް 4،000 ކިލޯމީޓަރު ދުރުގައި އޮންނަ ރަށަކަށް ވުމުން، މިއީ އީރާނުން މުޅިން އާ ޓެކްނޮލޮޖީއެއް ނުވަތަ މިސައިލްގެ ރޭންޖް ދެގުނައަށް އިތުރުކުރުމަށް ހާއްސަ ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްފައިވާކަމުގެ ހެއްކެކެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ހުޅަނގުގެ ޖާސޫސީ އިދާރާތަކަށް ވަނީ ބޮޑު ހައިރާންކަމެއް ލިބިފައެވެ.

އެމެރިކާގެ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ޑިފެންސް (ޕެންޓަގަން) އިން ވަނީ އެ ހަމަލާ ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކޮށް، އެމެރިކާގެ ސަލާމަތީ ނިޒާމުތަކުގެ ހަރުދަނާކަން ފާހަގަކޮށްފައެވެ. ޕެންޓަގަންގެ އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ޑިއޭގޯ ގާސިއާއަކީ އިންޑިއާ ކަނޑުގައި އެމެރިކާއިން ގެންގުޅޭ އެންމެ މުހިންމު އެއް ސްޓްރެޓީޖިކް މަރުކަޒު ކަމަށްވުމާއެކު، އެތަނުގެ ސަލާމަތީ ކަންކަން ހުންނާނީ އެންމެ މަތީ ދަރަޖައިގައެވެ.

އެ ހަމަލާއާ ގުޅިގެން މީޑިއާއާ ވާހަކަފުޅުދައްކަވަމުން އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ ތަފާތު ދެ ގޮތަކަށް ހިޔާލު ފާޅުކުރައްވައިފައެވެ. ފުރަތަމަ ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ އީރާނާއެކު ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގައި އެއްވެސް ވަރެއްގެ ދޫދިނުމެއް ނުދެއްވާނެ ކަމަށާއި ސުލްހަވާން ބޭނުންފުޅުނުވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އޭގެ ކުޑަވަގުތުކޮޅެއް ފަހުން، ހަނގުރާމަ ނިމުމަކަށް ގެންނަންޖެހޭ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.

އަނެއްކޮޅުން، އީރާނުގެ ދައުލަތުގެ މީޑިއާއިން ވަނީ އެ ހަމަލާއަކީ ތާރީހީ އަދި ކާމިޔާބު އޮޕަރޭޝަނެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކޮށްފައެވެ. އީރާނުގެ ރައީސް މުޖްތަބާ ޚާމަނާއީ ވިދާޅުވީ، މިއީ ދުޝްމަނުންނަށް ދެވުނު ވަރުގަދަ މެސެޖެއް ކަމަށާއި، އީރާނުގެ ބާރު ނުފޯރާނެ އެއްވެސް ތަނެއް ނެތްކަން އެ ހަމަލާއިން ސާބިތުވެއްޖެ ކަމަށެވެ.

އީރާނުގެ މައިގަނޑު މަގުސަދަކީ، އިނގިރޭސިވިލާތުން އެމެރިކާއަށް ޑިއޭގޯ ގާސިއާ ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމާ ގުޅިގެން، އެކަމަށް ރައްދުދިނުމެވެ. އަދި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކަކީ ކިތަންމެ ދުރުގައި ހުރި ނަމަވެސް އީރާނުގެ ހަމަލާތަކުން ސަލާމަތްވެފައިވާ ތަންތަން ނޫންކަން ދެއްކުމަކީ ވެސް އެ އޮޕަރޭޝަންގެ މުހިންމު އަމާޒެކެވެ.

އެ ހަމަލާއާ ގުޅިގެން އެމެރިކާގެ ކޮންގްރެސްގެ ބައެއް މެމްބަރުން ވަނީ ޕެންޓަގަންއަށް ފާޑު ކިޔައިފައެވެ. އެބޭފުޅުން ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، އީރާނުން މިފަދަ ދުރު ރާސްތާގެ މިސައިލެއް ތަރައްގީކުރަމުންދިޔަކަން އެމެރިކާގެ ޖާސޫސީ އިދާރާތަކަށް ކުރިން އެނގިފައި ނެތުމަކީ ވަރަށް ބޮޑު ފެއިލިއާއެކެވެ.

އެ ހަމަލާގެ ސަބަބުން އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމާ މެދު ވަނީ ބޮޑެތި ސުވާލުތަކެއް އުފެދިފައެވެ. މިނިވަން ޖިއޯޕޮލިޓިކަލް އެނަލިސްޓުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، 4،000 ކިލޯމީޓަރަށް ދަތުރުކުރާ މިސައިލެއް އީރާނުން ކާމިޔާބުކަމާއެކު ޓެސްޓުކުރުމަކީ މުޅި ސަރަހައްދުގެ ބާރުގެ ތިލަފަތަށް އަންނާނެ ވަރަށް ބޮޑު ބަދަލެކެވެ. މީގެ ކުރިން އިންޑިއާ ކަނޑުގެ މެދުތެރެއަކީ އީރާނުގެ ނުރައްކަލުން ބޭރުގައިވާ ސަރަހައްދެއް ކަމަށް ބެލެވިފައި އޮތް ނަމަވެސް، މިހާރު އެ ވިސްނުން ވަނީ މުޅިން ބަދަލުވެފައެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ސަލާމަތީ އޮނިގަނޑު އަލުން އެކުލަވާލަން ޖެހޭނެކަމަށް މާހިރުން ދެކެއެވެ.

އޭގެ އިތުރުން، ޑިއޭގޯ ގާސިއާ ހިމެނޭ ޗާގޯސް އާކިޕެލާގޯއާ ގުޅޭގޮތުން އިނގިރޭސިވިލާތާއި މޮރިޝަސްއާ ދެމެދު ދާދި ފަހުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، އެ ރަށްތަކުގެ ސިޔާދަތީ ބާރު މޮރިޝަސްއަށް ދޫކޮށްލި ނަމަވެސް، އަސްކަރީ މަރުކަޒު ހިންގުމުގެ ބާރު އެމެރިކާއާއި އިނގިރޭސިވިލާތަށް ވަނީ ލިބިފައެވެ. އީރާނުގެ ހަމަލާގެ ސަބަބުން، މޮރިޝަސް ފަދަ ކުދި ޖަޒީރާ ގައުމުތަކަށް ވެސް ބޮޑެތި ބާރުތަކުގެ މެދުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައިގެ ނުރައްކާ ފޯރާފާނެކަމުގެ ބިރު ވަނީ ހީވެފައެވެ. އަދި އެ ހަމަލާއާ ގުޅިގެން ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގު އުފުލިގެންދާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ އިރު، އީރާނުން ވަނީ ދުޝްމަނުންނަށް އިތުރު ތެޔޮ ފޯރުކޮށްނުދޭނެ ކަމަށްބުނެ އިންޒާރު ވެސް ދީފައެވެ.

އެކަމުގެ ސަބަބުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ވިޔަފާރިއަށާއި ކަނޑުދަތުރުފަތުރަށް ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ހާއްސަކޮށް މެދުއިރުމަތިން އޭޝިއާއަށް ތެޔޮ އުފުލާ ބޯޓުފަހަރަށް އޮތް ނުރައްކާ ވަނީ އެތައް ގުނައަކަށް ބޮޑުވެފައެވެ. އޭގެ އިތުރުން، އެމެރިކާއާއި އިނގިރޭސިވިލާތުން އިންޑިއާ ކަނޑުގައި ގެންގުޅޭ ސްޓްރެޓެޖީތައް އަލުން މުރާޖައާކުރަން މަޖުބޫރުވާނެއެވެ. ޑިއޭގޯ ގާސިއާއަކީ އޭޝިއާއާއި މެދުއިރުމައްޗަށް އެމެރިކާއިން ފޯރުވާ ނުފޫޒުގެ މައި ނާރު ކަމަށްވާ އިރު، އެތަނަށް އޮތް ނުރައްކާ ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި އިތުރު އަސްކަރީ ވަސީލަތްތައް އެ ސަރަހައްދަށް ޖަމާކުރުމަކީ އެމެރިކާއިން ކުރާނެ ކަމެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. އެ ހަމަލާއާއެކު، އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ވަނީ ޑިއޭގޯ ގާސިއާގެ ވައިގެ ދިފާއީ ނިޒާމު އިތުރަށް ވަރުގަދަކުރުމަށްޓަކައި އިތުރު އިންޓަސެޕްޓާ ބެޓެރީތައް ފޮނުވުމުގެ މަސައްކަތް ވެސް ފަށައިފައެވެ.