މާލޭ ވިޔަފާރި ބަނދަރު ތިލަފުއްޓަށް ބަދަލުކުރުމުގެ މަޝްރޫއު 2028 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ ކުރިން އެއްކޮށް ނިންމުމަށް އަމާޒު ހިފާފައިވާ ކަމަށާއި އެ މަޝްރޫއަކީ ފަހި ކުރިމަގެއް ކަމަށް އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު ސައީދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.

ތިލަފުށީގައި ކުރިއަށްދާ ޕޯޓު މަޝްރޫއުގެ މަސައްކަތްތައް ބައްލަވައިލެއްވުމަށް ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު މިއަދު ކުރެއްވި ޒިޔާރަތުގެ ތެރެއިން ނޫސްވެރިންނަށް މައުލޫމާތުދެއްވަމުން ސައީދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މިއީ ރައީސް އެންމެ އިސްކަންދެއްވައިގެން ގާތުން ބައްލަވަމުން ގެންދަވާ އެއް މަޝްރޫއެވެ. އަދި ފާއިތުވި 15 ނުވަތަ 20 އަހަރު ދުވަހު އެކި ސަރުކާރުތަކުން މި ވާހަކަ ދެއްކި ނަމަވެސް، ރާއްޖޭގެ ވިޔަފާރިއާއި އިގުތިސާދު އެހެން ހަރުފަތަކަށް ގެންދިއުމަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ހުރަހަކީ މިއީ ކަމަށް މިނިސްޓަރު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

މި މަޝްރޫއުގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަހި އަންނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު 11 ގެ ކުރިން ނިންމުމަށް އަމާޒު ހިފާފައިވާ އިރު، މުޅި މަޝްރޫއު އެއްކޮށް ނިމޭއިރު އިންޓަނޭޝަނަލް ކީ ވޯލްއަކާއި ބަނދަރެއްގެ އިތުރުން ވެއާހައުސްތަކާއި ސްޓޯރޭޖް އަދި އަތޮޅު ފިހާރަތައް ތިލަފުއްޓަށް ބަދަލުކުރެވޭނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ގޯޑައުން ސްޕޭސްއާއި ފްރީ ޒޯނެއް ގާއިމުކޮށް، ބްރިޖު މެދުވެރިކޮށް މާލެއާއި ހުޅުމާލެއަށް އިންބައުންޑް ކާގޯ ގެންދެވޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެހިގެންދާނެ ކަމަށް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ވައިގެ މަގުން މުދާ އުފުލުމަށްޓަކައި ސީ-ޓު-އެއާ ކާގޯގެ ހިދުމަތްވެސް އެއާޕޯޓާ ގުޅާލެވޭނެ ކަމަށް ސައީދު ވިދާޅުވިއެވެ.

ރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދުގައި އިންވެސްޓުކުރާ ފަރާތްތަކަށް މި މަޝްރޫއުގެ ސަބަބުން ބޮޑު ލުޔެއް ލިބޭނެކަން ފާހަގަކުރައްވައި ސައީދު ވިދާޅުވީ، ޕްރައިވެޓް ސެކްޓަރުން އަންދާޒާކުރާ ގޮތުގައި ކޮންސްޓްރަކްޝަން އަދި ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި މިހާރުވެސް 11 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް އެބަހުއްޓެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖެއަށް މުދާ ބޭލުމުގައި އޮތް ދަތިތަކަކީ މި އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށް އޮތް ވަރަށް ބޮޑު ހުރަހެއް ކަމަށާއި، ޕޯޓު މަޝްރޫއާއެކު އެކަމަށް ހައްލު ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވިއެވެ. މިއީ 2040 ވަނަ އަހަރަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ތަސައްވުރު ހާސިލުކުރުމަށް އެޅޭ އެންމެ ވަރުގަދަ ބިންގާ ކަމަށްވެސް މިނިސްޓަރު ސިފަކުރެއްވިއެވެ.

މި މަޝްރޫއުގެ ސަބަބުން އާންމު ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ހަރަދުތަކަށް ލުޔެއް ލިބޭނެކަން ފާހަގަކުރައްވަމުން ސައީދު ވިދާޅުވީ، ކާބޯތަކެއްޗާއި ތަރުކާރީ އަދި މޭވާ ފަދަ ތަކެތި ކްލިއާކުރުމަށް މިހާރު ހަތް ދުވަސް ނުވަތަ އަށް ދުވަސް ނަގާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ބަނދަރުގެ ހިދުމަތް ފެށުމުން، ބޯޓުފަހަރުން މުދާ ބާލައި އެއް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކްލިއާކުރެވި، ތާޒާކަންމަތީ ފިހާރަތަކަށް މުދާ ފޯރުކޮށްދެވޭނެ ކަމަށް ސައީދު ވިދާޅުވިއެވެ.

ތިލަފުއްޓަށް މާލޭ ވިޔަފާރި ބަނދަރު ބަދަލުކުރުމުގެ މަސައްކަތުގައި، އެތެރޭގެ އުޅަނދުފަހަރަށް ހާއްސަ ކީ-ވޯލްގެ ފުރަތަމަ 100 މީޓަރުގެ މަސައްކަތް މިހާރު ވަނީ ނިމިފައެވެ. ބިންގަނޑު އެއްވަރުކޮށް މަގުތައް ހެދުމުގެ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށްދާ އިރު، އެތެރޭގެ ކީ-ވޯލްގެ ހިއްކި ސަރަހައްދު ބެކްފިލް ކުރުމުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 40 އިންސައްތަ މަސައްކަތް ވަނީ ނިމިފައެވެ. އަދި ކީ-ވޯލަށް ބޭނުންވާ ޕްރީކާސްޓް ކޮންކްރީޓް ބްލޮކްތައް ސައިޓުގައި އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތާއި، ބޭނުންވާ މެޝިނަރީއާއި ވަސީލަތްތައް ހޯދުމުގެ އިތުރުން ޓާމިނަލް އިމާރާތްތައް އަޅާނެ ކޮންޓްރެކްޓަރަކު ހޮވުމުގެ މަސައްކަތް މިހާރު ދަނީ ކުރިއަށެވެ.

ސަރުކާރުން މައުލޫމާތުދޭ ގޮތުގައި ތިލަފުށީގައި ގާއިމުކުރެވޭ 60 ހެކްޓަރުގެ ޖާގައިގެ މި ބަނދަރު ހުޅުވޭއިރު އަހަރަކު 390،000 ޓީއީޔޫ ކެޕޭސިޓީގައި ކޮންޓެއިނަރު ގެންގުޅުމުގެ ޖާގަ ހެދޭނެއެވެ. އަދި މުޅި މަޝްރޫއު ނިމިގެންދާއިރު މި އަދަދު އަހަރަކު 1.8 މިލިއަން ޓީއީޔޫ އަށް ކޮންޓެއިނަރުގެ ކެޕޭސިޓީ އިތުރުކުރެވޭނެއެވެ. ބަނދަރު ހުޅުވާނީ ފުން މިނުގައި 14.6 މީޓަރު ހުންނަ ބައިނަލްއަގުވާމީ ކޮންޓޭނަރު ބޯޓުފަހަރަށް ހާއްސަ 375 މީޓަރު ދިގު ކީ-ވޯލަކާއެކުގައެވެ. މި ކީ-ވޯލް 1.4 ކިލޯމީޓަރަށް ދިގުކުރުމުގެ ޖާގަ އޮންނާނެ ކަމަށް ސަރުކާރުން މައުލޫމާތުދެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން މި ބަނދަރުގައި ޑޮމެސްޓިކް އުޅަނދުފަހަރަށް ހާއްސަ ގާތްގަނޑަކަށް ދެ ކިލޯމީޓަރަށް ވުރެ ދިގު ކީ-ވޯލެއް ހެދޭނެއެވެ. އަދި މި ބަނދަރުގައި ގާއިމުކުރެވޭ ބައިނަލްއަގުވާމީ ކޮންޓޭނަރު ބޯޓުފަހަރަށް ހާއްސަ 375 މީޓަރު ދިގު ކީ-ވޯލް ހެދުމާއެކު، މުދާ ބަރުކޮށް ބާލައި ހެދުން ގާތްގަނޑަކަށް ދެ ދުވަހުގެ ޓާން އަރައުންޑް ޓައިމްއަކަށް ކުރުކުރެވޭނެ ކަމަށް އަންދާޒާކުރެވެއެވެ. މާލޭ ވިޔަފާރި ބަނދަރުގައި އުޅަނދުފަހަރުން މުދާ ބަރުކޮށް ބާލައި ހެދުމުގެ މި ހިދުމަތް ދިނުމަށް މިހާރު ހަތް ދުވަހާއި 14 ދުވަހާ ދެމެދުގެ މުއްދަތެއް ހޭދަވެއެވެ. ބަނދަރު ހުޅުވޭއިރު ޝިޕް-ޓު-ޝޯ 2 ކީ ކެރޭނާއި 1 މޮބައިލް ހާބާ ކެރޭނު ގާއިމުކުރެވޭނެއެވެ.