(24 ސެޕްޓެމްބަރުގެ އަދަދާ ގުޅޭ)

އެބަގީޗާގެ ވެރީންކަމުގައިވާ عـُـــتُـــبــة އާއި شَــيْـــبَـــة ގެ ހިތުގައި އިތުރު ސާހިބާގެ މައްޗަށް ކުލުނާއި ސަހަރޯވެރިކަން އުފެދުނެވެ. އެދެމީހުން އެބައިމީހުންގެ ނަޞާރާ ޚާދިމު عــدّاس އަށް ގޮވައިގެނެސް ތަށްޓަކަށް މޭބިސްކަދުރުކޯނިތަކެއް ލައިފައި އަރިހަށް ފޮނުވިއެވެ. عــدّاس އިތުރު ސާހިބާގެ އަތްޕުޅަށް އެތަށިކޮޅު އަރުވައިފައި ކުރިފުޅުމަތީގައި އިށީނދެއްޖެއެވެ. ކައުސާހިބާ صــلّـــــى اللّــــه عــلـيــــه وســلّـــــم ފަރީއްކުޅުވާން ފެށްޓެވީ بـسـم اللّــــه ވިދާޅުވެފައެވެ. އެވަގުތު عــدّاس ދެންނެވިއެވެ. "ކަލާނގެ ރަސްކަންފުޅު ގަންދީ ދަންނަވަމެވެ. ތިޔަ ވިދާޅުވީ މިކަރައިގެ މީހުން މީގެކުރީން ކިޔައިއުޅޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ."

އިތުރު ސާހިބާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. "ކަލޭގެޔަކީ ކޮންރަށެއްގެ މީހަކީމުހެއްޔެވެ؟ ކަލޭގެ ދީނަކީ ކޮބައިހެއްޔެވެ؟" عــدّاس ޖަވާބު އެރުވިއެވެ. "އަޅުގަނޑަކީ ނަޞާރާއިންގެ މީހަކީމެވެ. ނައިނަވާގެ މީހަކީމެވެ." އިތުރު ސާހިބާ ވިދާޅުވިއެވެ. "يـــونـس بـــن مــتـّــى ގެ ރަށުގެ މީހަކީމުދޯއެވެ؟" عــدّاس ދެންނެވިއެވެ. "ކަލޭގެފާނަށް يـــونـس بـــن مــتـّــى އެނގިވަޑައިގެންނެވީ ކިހިނަކުންތޯއެވެ؟" އިތުރު ސާހިބާ ޖަވާބުދެއްވިއެވެ. "އެއީ އަހުރެންގެ އަޚެކެވެ. އެކަލޭގެފާނަކީ ނަބީބޭކަލެކެވެ. އަހަންނަކީވެސް ނަބީއަކީމެވެ." އެހެން ވިދާޅުވުމާއެކު عــدّاس އިތުރު ސާހިބާގެ ނަބީކަމަށް ހެކިވެ އިސްލާމްވެއްޖެއެވެ. އިތުރު ސާހިބާގެ އަތްފައިންޕުޅާއި އިސްތަށިފުޅުގައި ބޮސްދޭން ފަށައިފިއެވެ. އޭރު عـُـــتُـــبــة އާއި شَــيْـــبَـــة އާ ދެމީހުން ތިބީ އެތަން ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ. އެދެމީހުން އެކަކު އަނެކަކާ ދިމާޔަށް ބުންޏެވެ. "ނިކަން ދެކެބަލާށެވެ. ތިބާގެ ނޯކަރު މަގުފުރައްދައިފިއެވެ." عــدّاس އެނބުރި އައުމުން އެދެމީހުން އޭނާއަށް މަލާމާތްކުރިއެވެ. "ކަލޭގެ ތިޔަކުރީ ކީއްހެއްޔެވެ؟ ކަލޭގެ ދީން ހަލާކުކޮށްލައިފީމުއެވެ." عــدّاس ޖަވާބު ދިނެވެ. "ސާހިބުންނޭވެ! އަޅުގަނޑު މިކުރިކަމަށްވުރެ ހެޔޮކަމެއް މިދުނިޔެމައްޗަކު ނުވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑުގާތު ވިދާޅުވީ ނަބީބޭކަލަކަށް މެނުވީ އެނގިވަޑައިނުގަންނަވާނެ ވާހަކަފުޅެކެވެ."

ރަޙުމަތުގެ ނަބިއްޔާ އުންމަތާމެދު ބެހެއްޓެވި ކުލުނުވެރިކަން

އަރަހުށި މާތް اللّـــه އެކަލާނގެ ޙަބީބުގެ އަރިހަށް جــبـــــريـــل عـلــيـــه السّــلام އާއި ފަރުބަދަތަކާބެހޭ މަލާއިކަތާ ފޮނުއްވިއެވެ. އިތުރު ސާހިބާ އެބަގީޗާއިން ނުކުމެވަޑައިގެން ނަޚްލާއަށް ދަތުރުކުރެއްވި މަގުމަތީގައެވެ. ފަރުބަދަތަކާބެހޭ މަލާއިކަތާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަރަހުށި މާތް اللّـــه ކަލޭގެފާނުގެ ޤައުމުގެ މީހުން ކަލޭގެފާނަށް ރައްދުކުޅަ ބަސްތައް އައްސަވައިވޮޑިގެންފިއެވެ. ކަލޭގެފާނު އަމުރުކުރައްވާށެވެ. އެމީހުންގެ މައްޗަށް އަޚުޝަބައިނިއެވެ ކިޔުނު ދެފަރުބަދަ ވައްޓައިލައްވާހުށީމެވެ. އިތުރު ސާހިބާ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ނޫނެކެވެ. ތިމަންކަލޭގެފާނު އެދިވަޑައިގަންނަވަނީ ތިޔަގޮތެއް ނޫނެވެ. އެބައިމީހުންގެ ބުރަކަށިތަކުންވިޔަސް މާތް اللّـــه ގެ އެއްކައުވަންތަކަމަށް ހެކިވާ ބަޔަކު ނެރުއްވުމެވެ. ފަރުބަދަތަކާބެހޭ މަލާއިކަތާ ވިދާޅުވިއެވެ. ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ކަލޭގެފާނަށް ނަންދެއްވައިފައިވާ ފަދައިން ކަލޭގެފާނަކީ އޯގާވެރި ކުލުނުވެރި ބޭކަލަކީމުއެވެ. އިތުރު ސާހިބާ އެކަލޭގެފާނުގެ ޤައުމަށް ތެދުމަގު ދެއްކެވުން އެދިވަޑައިގެން ދުޢާކުރައްވަމުން ކުރިޔަށް ވަޑައިގެންނެވިއެވެ.

ކުރީންވެސް އިޝާރަތްކުރި ފަދައިން ކައުސާހިބާ صــلّـــــى اللّــــه عــلـيــــه وســلّـــــم ޠާއިފަށް ވަޑައިގެންނެވީވެސް ޠާއިފުގެ ސިޔާސީ އިޤުތިޞާދީ ޙާލަތާއި ދީނީ ފިކުރު އޮންނަގޮތް ވަރަށް ރަނގަޅަށް ދެނެވަޑައިގެންހުންނަވައެވެ. ޤުރައިޝުންނާއި އެރަށުގެ ކަމުވޮށީންނާ ދެމެދުގައި އޮންނަ ގުޅުންވެސް އެމާތް ސާހިބާއަށް ވަންހަނާވެވަޑައިގެންފައެއް ނެތެވެ. އެރަށުގެ ތަނަވަސްކަމުން ހުއްދަނޫން ފައިދާ ހޯދާ ބޮޑުންނަށް އެމާތް ސާހިބާގެ ދަޢުވަތު ވާނީ ޤިޔާމަތްވުންފަދަ ކަމެއްކަމުގައިކަންވެސް އެނގިވަޑައިގަންނަވައެވެ. އެބައިމީހުންގެ ރައްދު ޢަމަލު ހަރުކަށިވާނެ މިންވަރުވެސް އިޙްސާސްކުރެއްވެއެވެ. ނަމަވެސް އެމާތް ސާހިބާ ނަބީކަމާއިގެން ފޮނުއްވީ އެންމެހައި މީސްތަކުންގެ ގާތަށެވެ. ޢާލަމްތަކަށް ރަޙުމަތެއް ކަމުގައެވެ. އެންމެހައި މީސްތަކުންނަށް ތެދުމަގަށް ގޮވައިލެއްވުމަށްޓަކައެވެ. އެހެންކަމުން ކޮންމެފަދަ އަގެއް ދެއްވާން ޖެހިވަޑައިގެންނެވި ކަމުގައިވިޔަސް ޠާއިފުގެ މީހުންނަށްވެސް އިސްލާމްދީނަށް ދަޢުވަތު ދެއްވުމަކީ އިތުރު ސާހިބާއާ ޙަވާލުކުރެއްވިފައިވާ މަޤާމުގެ ފަރުޟެކެވެ.

ކައުސާހިބާ صــلّـــــى اللّــــه عــلـيــــه وســلّـــــم ގެ މިދަތުރުފުޅާ ގުޅިގެންވެސް އަޅުގަނޑުމެން ހަނދާން ބަހައްޓާންޖެހެނީ ޢާލަމުތަކަށް ރަޙުމަތެއްކަމުގައި ފޮނުއްވި ސާހިބާގެ ޢަޒުމުފުޅު ވަރުގަދަކަމެވެ. އަމިއްލަފުޅު ނަފުސުގެ މައްޗަށް ބާއްވަވާ ވަރުގަދަ އިޢުތިމާދެވެ. ހިތްވަރުފުޅުގަދަކަމެވެ. ކަންކަމާ ކުރިމަތިލައްވަން ކެރިވަޑައިގަންނަވާކަމެވެ. ޠާއިފު ކަހަލަ ބީރައްޓެހިފުޅު ރަށަކަށް އެންމެ ދެމީހުންކުރެ އެކަކު ކަމުގައިވާ ޙާލުކޮޅުގައި ވަޑައިގެން އެރަށުގެ ބޮޑުންނަށް ދަޢުވަތު ދެއްވިކަމީ އިތުރު ސާހިބާގެ އިސްވެދެންނެވި މަތިވެރި ސިފަފުޅުތަކުގެ ސާފު ދަލީލެވެ. އެ ދަޢުވަތަކީ އެއުރެންގެ ޢަޤީދާއާ ފުށުއަރާ ދަޢުވަތެކެވެ. އެބައިމީހުންގެ އިޖުތިމާޢީ ހައިސިއްޔަތަށް އުނިކަން ލިބި އިޤުތިޞާދީ މަޞްލަޙަތަށް ގެއްލުންވާނެކަމަށް އެއުރެން ގަބޫލުކުރާ ދަޢުވަތެކެވެ.

ޝައްކެއްވެސްނެތެވެ. ކައުސާހިބާ صــلّـــــى اللّــــه عــلـيــــه وســلّـــــم ގެ ޠާއިފުގެ ދަތުރުފުޅަކީ ކުއްލި އަވަސް ނަތީޖާއެއް ފެނުމުގެ ނަޒަރުން ބަލާއިރު ކާމިޔާބު ދަތުރުފުޅެއް ނޫނެވެ. އިސްލާމީ އިންޤިލާބުފަދަ އިންޤިލާބީ މަސައްކަތްތަކުގައި ބައެއްފަހަރަށް ނާކާމިޔާބާ ކުރިމަތިވުމަކީ އާކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އިސްލާމީ ތަޙުރީކުގެ މަޤްޞަދަށް ބަލާއިރު އެދަތުރުފުޅުގެ އަހަންމިއްޔަތާމެދު އިންކާރުކުރެވޭކަށެއް ނެތެވެ. އެދަތުރުފުޅުގެ ސަބަބުންވަނީ ސިޔާސީގޮތުންނާއި އިޤުތިޞާދީގޮތުންނާއި އިޖުތިމާޢީގޮތުން ޢަރަބިކަރައިގެ އެންމެ މުހިންމު އެއްރަށަށް އިސްލާމްދީން ތަޢާރުފު ކުރެއްވުމުގެ ފުރުޞަތު ވަނީ ލިބިވަޑައިގެންފައެވެ. ކައުސާހިބާ صــلّـــــى اللّــــه عــلـيــــه وســلّـــــم ގެ އެމުހިންމަތުންވަނީ ޠާއިފުގައި އިސްލާމްދީނުގެ އޮށް އިންދިފައެވެ. އެއޮށުން ފެޅި މަލަސްވަނީ ކުފުރާއި ޝިރުކުގެ ބަނަ ފިނީގެ ތެރޭގައިވެސް ކުރިލަމުން ހެދެމުން ބޮޑުވަމުން އައިސްފައެވެ. އެންމެފަހުން އެގަސްވަނީ އާރުލާ ވަރުގަދަ ބިޔަ ގަހަކަށްވެގެން ދުނިޔެއަށް ފާޅުވެފައެވެ.

ޠާއިފަކީ އިތުރު ސާހިބާއަށް ބީރައްޓެހިފުޅު ރަށެކެވެ. އަނެއްކޮޅުން މާތްވެގެންވާ މައްކާއަކީ އެމާތް ސާހިބާގެ އުފަން ބިމެވެ. އަމިއްލަފުޅު ވަޒަނެވެ. ނަމަވެސް އިސްލާމީ ތަޙުރީކު އެހައިތަނަށް އައިއިރު މައްކާވެސް ހިމެނިފައިއޮތީ އެމާތް ސާހިބާއަށްޓަކައި ޤަތުލުގާހެއްފަދަ ރަށެއްކަމުގައެވެ. ނޭވާފުޅުލައްވަން ދަތިފުޅު ވެއްޓެއްކަމުގައެވެ. އިތުރު ސާހިބާ صــلّـــــى اللّــــه عــلـيــــه وســلّـــــم އެކަމަކުވެސް މާޔޫސްވެވަޑައެއް ނުގަންނަވައެވެ. ހިތްވަރުފުޅު އެލުވައެއް ނުލައްވައެވެ. ކެތްތެރިފުޅުކަމުގެ ދާވަނިކޮޅު ދޫކޮށެއް ނުލައްވައެވެ. ޠާއިފުން މިސްރާބު ޖެއްސެވީ މައްކާއަށެވެ. ދަތުރުފުޅުމަތީގައި ދުވަސްކޮޅަކު ނަޚްލާގައި މަޑުކޮށްލެއްވިއެވެ.

(ނުނިމޭ)