ގޫގުލްގެ ތްރެޓް އިންޓެލިޖެންސް ގްރޫޕާއި ސައިބަރ ސެކިއުރިޓީ ކުންފުނިތަކެއް ކަމަށްވާ ލުކްއައުޓް އަދި އައިވެރިފައި ގުޅިގެން، އެޕަލްގެ އައިއޯއެސް 18 އަށް އަމާޒުކޮށްގެން އުފައްދާފައިވާ ނުރައްކާތެރި ސެކިއުރިޓީ މައްސަލަތަކެއް ހޯދައިފިއެވެ. "ޑާކްސްވޯޑް" (DarkSword) ގެ ނަމުން ނަންދީފައިވާ މި އެކްސްޕްލޮއިޓް ޗެއިންގެ ސަބަބުން، އައިއޯއެސް 18.4 އިން ފެށިގެން 18.7 އާ ދެމެދުގެ ވާޝަންތައް ބޭނުންކުރާ ގާތްގަނޑަކަށް 270 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ އައިފޯނަށް ނުރައްކާވެފައިވާ ކަމަށް ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގައި ބޭނުންކުރާ އައިފޯނުތަކުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 25 އިންސައްތައެވެ. މިއީ މި މަހު 18 ގައި އާންމުކުރި ތަފްސީލީ ރިޕޯޓެއްގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ، އަދި މިހާރުވެސް ބައެއް ގައުމުތަކުގައި ބޭނުންކުރަމުން އަންނަ ނުރައްކާތެރި ހަމަލާއެކެވެ. މި ހަމަލާ އެންމެ ފުރަތަމަ ދެނެގަނެވިފައިވަނީ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ ތެރޭގައެވެ.

ޑާކްސްވޯޑް މަސައްކަތްކުރާ ގޮތާއި އޭގެ ނުރައްކާ

މި އެކްސްޕްލޮއިޓަކީ "ޒީރޯ-ކްލިކް" ނުވަތަ ޔޫޒަރުގެ އެއްވެސް އަމަލަކާ ނުލައި ފޯނަށް ވަދެވޭފަދަ ނުރައްކާތެރި ހަމަލާއެކެވެ. ސައިބަރ ސެކިއުރިޓީ ތަޖުރިބާކާރުން ހާމަކުރާ ގޮތުގައި، މިއީ ސަފާރީ ބްރައުޒަރގެ ވެބްކިޓް އަދި ޖާވާސްކްރިޕްޓްކޯރ ގައި ހުރި މައްސަލަތަކެއްގެ ބޭނުން ހިފައިގެން ދޭ ހަމަލާއެކެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ސީވީއީ-2025-43529 (CVE-2025-43529) ފަދަ ނުރައްކާތެރި މައްސަލަތައް ހިމެނެއެވެ. މި ހަމަލާ ދެނީ "ވޯޓަރިން ހޯލް" އުސޫލުންނެވެ. މީގެ މާނައަކީ، އާންމުކޮށް މީހުން ވަދެއުޅޭ ސައްހަ ވެބްސައިޓްތަކެއް ހެކްކޮށް، އެ ސައިޓްތަކުގައި މެލްވެއަރ ހަރުކުރުމެވެ. މިފަދަ ވެބްސައިޓަކަށް ވަދެވުމާއެކު، އެއްވެސް އިންޒާރަކާ ނުލައި ފޯނުގެ ސެކިއުރިޓީ ފަށަލަތައް ފަޅާލައި، ފޯނުގައިވާ ޒާތީ މަޢުލޫމާތުތައް ވަގަށް ނަގައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އައިމެސެޖް، ވަޓްސްއެޕް، އެޕަލް ހެލްތު، ކްރިޕްޓޯ ވޮލެޓްތަކުގެ މަޢުލޫމާތު، ޕާސްވޯޑްތައް އަދި ފޮޓޯތައް ހިމެނެއެވެ.

މި ހަމަލާގެ އަސްލު ގުޅެނީ ރަޝިޔާގެ ސްޓޭޓް-ސްޕޮންސަރޑް ހެކަރުންނާ އެވެ. އެމީހުން ވަނީ ޔޫކްރެއިންގެ ބައެއް ވެބްސައިޓްތަކުގައި މި މެލްވެއަރ ހަރުކޮށްފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ތުރުކީ، ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އަދި މެލޭޝިއާގެ އައިފޯން ޔޫޒަރުންނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ވިޔަފާރި އުސޫލުން ޖާސޫސީ ސޮފްޓްވެއަރ ވިއްކާ ފަރާތްތަކުންވެސް މި އެކްސްޕްލޮއިޓް ބޭނުންކޮށްފައިވާކަން ގޫގުލް އިން ވަނީ ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ. ގޫގުލްގެ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ހަމަލާއަކީ ފޯނުގެ ބެކްގްރައުންޑްގައި ސިއްރުން ހިނގާ ކަމަކަށް ވާތީ، މިއީ ޔޫޒަރުންގެ ޕްރައިވެސީއަށް އޮތް ވަރަށް ބޮޑު ނުރައްކާއެކެވެ.

އެޕަލްގެ ރައްދު އަދި ސެކިއުރިޓީ އަޕްޑޭޓް

މި ނުރައްކާތެރި މައްސަލައާ ގުޅިގެން އެޕަލްއިން ވަނީ ވަގުތުން ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅައިފައެވެ. އެޕަލް އިން ނެރުނު ރަސްމީ ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، ވެބް މެދުވެރިކޮށް ދޭ މިފަދަ ހަމަލާތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި ހުރިހާ ކަސްޓަމަރުންވެސް ލަސް ނުކޮށް ފޯނުގެ އޮޕަރޭޓިން ސިސްޓަމް އަޕްޑޭޓް ކުރުމަށް އިލްތިމާސްކުރާ ކަމަށެވެ.

މި މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށްޓަކައި އެޕަލް އިން ވަނީ އައިއޯއެސް 26.3.1 ނެރެފައެވެ. އަދި އާ އޮޕަރޭޓިން ސިސްޓަމަށް އަޕްޑޭޓް ނުކުރެވޭ ފޯނުތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން، އައިއޯއެސް 18.7.6 ގެ ނަމުގައި ޚާއްސަ ސެކިއުރިޓީ ޕެޗެއްވެސް ވަނީ އާންމުކޮށްފައެވެ. އެޕަލްގެ ތަރުޖަމާނަކު ބުނީ، މި މައްސަލައިގެ އަސްލު ކަމަށްވާ "ޒީރޯ-ޑޭ" މައްސަލަތައް މި އަޕްޑޭޓްތަކުގެ ޒަރީއާއިން ފުރިހަމައަށް ހައްލުކުރެވިފައިވާނެ ކަމަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، މެކްއޯއެސް އަދި އައިޕެޑްއޯއެސް ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކަށްވެސް މިފަދަ އަޕްޑޭޓްތައް ވަނީ ފޯރުކޮށްދީފައެވެ.

ރައްކާތެރިވުމަށް އެޅިދާނެ ފިޔަވަޅުތައް

ސައިބަރ ސެކިއުރިޓީ ތަޖުރިބާކާރުން ލަފާ ދޭ ގޮތުގައި، އައިފޯން ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކުން އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރަންވީ ކަމަކީ ފޯނުގެ ސޮފްޓްވެއަރ އެންމެ ފަހުގެ ވާޝަނަށް އަޕްޑޭޓް ކުރުމެވެ. އެގޮތުން އައިއޯއެސް 26 ނުވަތަ 18.7.6 އަށް ފޯނު އަޕްޑޭޓް ކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.

ވަގުތުން ފޯނު އަޕްޑޭޓް ނުކުރެވޭ ހާލަތްތަކުގައި، ފޯނުގެ ސެކިއުރިޓީ ވަރުގަދަކުރުމަށްޓަކައި "ލޮކްޑައުން މޯޑް" އެކްޓިވޭޓް ކުރުމަށް އައިވެރިފައި އަދި ލުކްއައުޓް ގެ ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން އިރުޝާދު ދެއެވެ. މި މޯޑް އެކްޓިވޭޓް ކުރުމުން ފޯނުގެ ބައެއް ފީޗަރތައް މަސައްކަތްކުރުން ހުއްޓުނު ކަމުގައިވިޔަސް، ހެކަރުންނަށް ފޯނަށް ވަނުމަށް އޮންނަ މަގުތައް ބަންދުވެގެންދާނެއެވެ. މިފަދަ ހަމަލާތައް ދެނެގަތުމަކީ އުނދަގޫ ކަމަކަށް ވުމުން، އެންމެ ރައްކާތެރި ގޮތަކީ ލަސް ނުކޮށް ފޯނު އަޕްޑޭޓް ކުރުމެވެ.