އިރުގެ އަލިކަމަކީ ދުނިޔޭގެ ދިރުމާ ގުޅިފައިވާ އެންމެ މުހިންމު އެއް ބައެވެ. ހަމައެކަނި ގަސްގަހާގެހި ހެދިބޮޑުވުމަށް އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ނިޒާމުތައް ފުރިހަމައަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށްޓަކައިވެސް އިރުގެ އަލިކަމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި އެއްޗެކެވެ. ރާއްޖެއަކީ އަހަރުގެ ބޮޑުބައިގައި އިރުގެ އަލިކަން ލިބޭ ގައުމަކަށް ވީނަމަވެސް، މި ޤުދުރަތީ ނިއުމަތުގެ ބޭނުން އެންމެ އެދެވޭ ގޮތުގައި ހިފެނީ ކިތައް މީހުންނަށް ހެއްޔެވެ؟ އިރުގެ އަލިން ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ ފައިދާތަކާއި، އެކަމަށް ސަމާލު ނުވެއްޖެނަމަ ލިބިދާނެ ގެއްލުންތައް ދެނެގަތުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.

ވިޓަމިން ޑީ އާއި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން އިރުގެ އަލި ހަށިގަނޑަށް އެޅުމުން ހަމުގެ ތެރޭގައި ހުންނަ ކޮލެސްޓްރޯލްއާ ގުޅިގެން "ވިޓަމިން ޑީ" އުފައްދައިދެއެވެ. މިއީ ކަށިތައް ވަރުގަދަކުރުމަށް ބޭނުންވާ ކެލްސިއަމް ހަށިގަނޑަށް ނަގައިދިނުމަށް އެހީތެރިވެދޭ މައިގަނޑު މާއްދާއެވެ. ވިޓަމިން ޑީ މަދުވުމަކީ ކަށި ފީވުމާއި، ހުޅުތަކުގައި ރިއްސުން އަދި ދިފާއީ ނިޒާމު ބަލިކަށިވުމަށް މެދުވެރިވާ ސަބަބެކެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާއި އިރުގެ އަލިކަމާ ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިފައެވެ. އިރުގެ އަލި ލޮލަށް އެޅުމުން، ސިކުނޑީގައި "ސެރޮޓޮނިން" ކިޔާ ހޯމޯންއެއް އުފައްދައިދެއެވެ. މިއީ މީހާގެ މޫޑު ރަނގަޅުކޮށްދީ، ހަމަޖެހުން ގެނުވައިދޭ މާއްދާއެކެވެ. ރޭގަނޑު ނިދުމަށް އެހީތެރިވެދޭ "މެލަޓޮނިން" އުފެއްދުމަށްވެސް ދުވާލު ގަޑީގައި އިރުގެ އަލި ލިބުން މުހިންމެވެ. ސިއްހީ މާހިރުން ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި އިރުގެ އަލި ނުލިބުމަކީ ޑިޕްރެޝަން ފަދަ ނަފްސާނީ ބަލިތައް މެދުވެރިވުމަށް މަގުފަހިވާ ކަމެކެވެ.

އަވީގައި އުޅެން އެންމެ ރަނގަޅު ވަގުތުތައް ނުވަތަ ވިޓަމިން ޑީ ހޯދުމަށް އެންމެ ރަނގަޅު ވަގުތަކީ ކޮބައިކަމާމެދު ތަފާތު ޚިޔާލުތައް ހުރެއެވެ. ސައިންސްވެރިން ބުރަވާ ގޮތުގައި ވިޓަމިން ޑީ އެންމެ ގިނައިން އުފެދެނީ އިރު މެދުން ޖެހިފައި ހުންނަ ވަގުތުތަކުގައެވެ (ހެނދުނު 10:00 އިން މެންދުރުފަހު 3:00 އަށް). ސަބަބަކީ މި ވަގުތުގައި އިރުން ފޮނުވާ "ޔޫވީބީ" (UVB) ދޯދިތައް ބިމަށް ފޯރާ މިންވަރު ގިނަވުމެވެ.

ނަމަވެސް މިއީ އަވީގެ ހޫނުމިން އެންމެ ގަދަ ވަގުތު ކަމަށްވާތީ، ގިނައިރު އަވީގައި ހުރުން ރައްކާތެރިއެއް ނޫނެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ދުވާލަކު 10 މިނެޓާއި 30 މިނެޓާ ދެމެދުގެ ވަގުތެއް އަވީގައި ހޭދަކުރުމުން ފުދެއެވެ. ހަމުގެ ކުލަ އަލި މީހުންނަށް މަދު ވަގުތުކޮޅެއް ފުދޭއިރު، ހަމުގެ ކުލަ ގަދަ މީހުން ވިޓަމިން ޑީ އުފެއްދުމަށްޓަކައި އިތުރު ވަގުތު އަވީގައި އުޅެންޖެހިދާނެއެވެ. ފަސޭހައިން ދެނެގަތުމަށްޓަކައި "ހިޔަނި" ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ. ތިމާގެ ހިޔަނި، ތިމާގެ އިސްކޮޅަށްވުރެ ކުރުނަމަ، އެއީ ވިޓަމިން ޑީ އުފެއްދުމަށް އެންމެ ރަނގަޅު ވަގުތެވެ.

އިރުގެ އަލިން ލިބިދާނެ ގެއްލުންތައް އިރުގެ އަލި ކިތަންމެ ފައިދާހުރި ނަމަވެސް، މިންވަރަށްވުރެ އިތުރަށް އަވީގައި އުޅުމަކީ ނުރައްކާތެރި ކަމެކެވެ. ގަދަ އަވީގައި ގިނައިރު އުޅުމުން ހަންގަނޑު އަނދައި (ސަންބާން ވެ)، ހަންގަނޑުގެ ސެލްތަކަށް ގެއްލުން ލިބެއެވެ. މިއީ ދިގު މުއްދަތުގައި ހަމުގެ ކެންސަރު ޖެހުމަށް މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު ސަބަބެވެ. އަދި މޫނުމަތީގައި ރޫޖެހުމާއި، އުމުރަށްވުރެ ދުވަސްވީ ސިފަ ޖެހުމަކީވެސް ގަދަ އަވީގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ކަންކަމެވެ.

މީގެ އިތުރު ން، ލޮލަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކަށްވެސް ސަމާލުވާންޖެހެއެވެ. ސީދާ އިރަށް ބެލުމާއި، ގަދަ އަވީގައި އައިނު ނާޅައި އުޅުމުގެ ސަބަބުން ލޮލުގެ ފެނުމަށް އަސަރުކޮށް، ލޮލުގެ ލެންސް ފުސްވުން (ކެޓަރެކްޓް) ފަދަ މައްސަލަތައް ދިމާވެއެވެ.

ރާއްޖޭގެ ހާލަތު: އަވީގައި އުޅުނަސް ވިޓަމިން ޑީ މަދުވަނީ ކީއްވެ؟ ރާއްޖެއަކީ އިކުއޭޓަރު މަތީގައި އޮތް، އަވިގަދަ ގައުމެއް ނަމަވެސް، ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި ވިޓަމިން ޑީއަށް ޑެފިޝަންޓް (މަދު) މީހުންގެ ނިސްބަތް ހައިރާންވާހާ މަތިކަމަށް ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ. 2023 ވަނަ އަހަރު ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ދިރާސާއެއްގައިވާ ގޮތުން، އޭޝިޔާގެ ގައުމުތަކުގެ އަންހެނުންގެ މެދުގައި މި މައްސަލަ ބޮޑެވެ. މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް އައި ބަދަލުތަކެވެ.

މިހާރު ގިނަ މީހުން ވަޒީފާ އަދާކުރަނީ އޭސީކޮށްފައިވާ އިމާރާތްތަކުގެ ތެރޭގައެވެ. ބޭރަށް ނުކުންނައިރުވެސް ހަށިގަނޑު ނިވާކޮށްގެން ތިބުމާއި، އަވިން ރައްކާތެރިވުމަށް ކުޑަ ނަގައިގެން އުޅުމުގެ ސަބަބުން ހަމަށް އިރުގެ އަލި ލިބޭ މިންވަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ކުޑަވެގެންދެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ދިވެހީންގެ ހަމުގެ ކުލަ ގަދަވުމުން، ވިޓަމިން ޑީ އުފެއްދުމަށްޓަކައި ދޮން މީހުންނަށްވުރެ ގިނައިރު އަވީގައި އުޅެން ޖެހޭކަންވެސް ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެއެވެ.

ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމަކަށް އިރުގެ އަލިކަމަކީ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ގުދުރަތީ ބޭހެކެވެ. މުހިންމީ މެދުމިންވަރެއްގައި އޭގެ ބޭނުން ހިފުމެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ހެނދުނު ނުވަތަ ހަވީރުގެ ވަގުތެއްގައި ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ހަށިގަނޑަށް އަވި ލިބޭނެ ގޮތަށް އާދަތައް ބައްޓަންކުރުމަކީ ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުރުމަށް އެޅިދާނެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. ވިޓަމިން ޑީ މަދުކަމަށް ޝައްކު ކުރެވޭނަމަ، ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފާގެ މަތީން ޓެސްޓު ހަދައި، ބޭނުންވާ ފަރުވާ ހޯދުމަކީ ބުއްދިވެރި ގޮތެވެ.