އެމެރިކާޔާއި އީރާނުގެ ހަގުރާމައަށް ހަތްމަސް ފުރި އަށްވަނަ މަހުގެ ދުވަސްތައް މިހާރު ގުނެމުންދަނީއެވެ. ހަގުރާމައަށް ނިމުމެއް ނެތެވެ. ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅި އެއޮތީ ބަންދުކޮށްފަައެވެ. ނުވަތަ ބަންދުވެފައެވެ. މައްސަލަޔަށް ހައްލު ގެނެވޭތޯ މެދުވެރިންގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވުނަސް ނަތީޖާއެއް ނުފެނެއެވެ. ހަގުރާމައިގެ ހާލަތު މިދެންނެވި ގޮތަށް އޮތަސް މަޑުމަޑުން އެއްކަމެއް ބަދަލުވަމުން އެބައާދެއެވެ. އެއީ ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ޓްރެފިކެވެ. އެވެނި ޓޭންކަރަކަށް މިވެނި ދުވަހަކު ހަމަލަދީ އެވެނި މިވެނި ގެއްލުންތަކެއް ވެއްޖެކަމުގެ ރިޕޯޓުތައް ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން މީޑިއާއަށް އެރިކަމަށްވިޔަސް، އަދި ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ކޮންޓްރޯލް އޮތީ އެހެންނޭ މިހެންނޭ ބުނެ އެމެރިކާޔާއި އީރާނުން ބަޔާންތަކެއް ނެރުނަސް ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ޓްރެފިކް އުފުލެމުން މަތިވަމުންދާކަމަށް ތަފާސްހިސާބުތަކުން އެބަދައްކައެވެ. ޓޭންކަރ ޓްރެކަރ ވެބްސައިޓުތަކުން ދައްކަނީ ޓްރެފިކް އިތުރުވަމުންދާ މަންޒަރެވެ.

އިތުރުވެފައިވާ ޓްރެފިކަށް ރިއާޔަތްކޮށްފައި ބައެއް ފަރާތްތަކުން އަންދާޒާކުރާ ގޮތުން ހަގުރާމަ ފެށުނުއިރު ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ޓްރެފިކް އޮތްމިންވަރާ ގާތްކުރާ ހިސާބަކަށް މިހާރުވަނީ ގޮސްފަައެވެ. ހަގުރާމަ ފެށުނީ މިއަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ އަށާވީހުގައެވެ. ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ޓްރެފިކް މިވަގުތު ހުރީ އޭރުގެ އަދަދުތަކަށް ބަލަންޏާ 80 ޕަސެންޓުގައެވެ. މިއީ ވަރަށްވެސް މަތީ އަދަދެކެވެ. މީގެ މާނަޔަކީ ކޮބައިހެއްޔެވެ. އާދައިގެ ހާލަތަކަށް ރުޖޫއަވަނީ ހެއްޔެވެ. ކަނޑުއޮޅީގެ ކޮންޓްރޯލް އީރާނަށް ގެއްލެނީ ހެއްޔެވެ. މިއިން އެއްވެސްކަމެއް ވީއެއް ނޫނެވެ. އެއްވެސް ބަޔަކަށް އެއްވެސް ތަނެއްގެ ކޮންޓްރޯލް ގެއްލުނީއެއް ނޫނެވެ. އާދައިގެ ހާލަތަށް ރުޖޫއަވީއެއްވެސް ނޫނެވެ. ކޮންމެވެސް ޑީލެއްގެ ދަށުން، ކޮންމެވެސް ބަޔަކު ޖާމިނުވެގެން އާގުބޯޓުފަހަރު ދަތުރު ކުރަނީއެވެ. އީރާނަށް އެނގިގެންނެވެ. ހުއްދަދީގެންނެވެ. އެމެރިކާއަށްވެސް އެނގިގެންނެވެ. އެހެންނޫންނަމަ މިހިސާބަށް ޓްރެފިކް އުފުލެންވީ އެއްވެސް ސަބަބެއް ނެތެވެ.

ތަފާސްހިސާބުތައް އެއްކޮށް ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ހާމަކުރާ ގޮތުގައި ނިމިގެންދިޔަ ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ ތެރޭގައި ގަލްފުގެ ގައުމުތަކުން އެކްސްޕޯޓުކުރި ތެލުގެ މިންވަރު ވަނީ ދުވާލަކު ސޯޅަ މިލިޔަން ފީފާއަށްވުރެ މައްޗަށް ޖެހިލައިފަައެވެ. މީގެތެރެއިން ނުވަ މިލިޔަން ފީފާއަކީ ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ތެރެއިން ބޭރުވި މިންވަރެވެ. އިތުރުވެފައިވާ އުފެއްދުމަކީ ނުވަތަ އެކްސްޕޯޓަކީ މައިގަޑު ގޮތެއްގައި ސައޫދީއަރަބިޔާގެ ވިޔަފާރިއެވެ. މިއަހަރުގެ އޮގަސްޓްމަހު ސައޫދީން ބޭރުކުރީ ދުވާލަކު 2.46 މިލިއަން ފީފާއެވެ. ސެޕްޓެމްބަރު މަސް ނިމިގެން ދިޔައިރު އެއަދަދު ވަނީ 5.4 މިލިޔަނަށް އުފުލިފައެވެ. މި އަދަދުތަކުން އެނގެނީ ހަގުރާމަ ފެށުމުގެ ކުރިން ގަލްފުގެ ގައުމުތަކުން ބޭރުކުރަމުންދިޔަ މިންވަރުގެ 80 އިންސައްތަ މިހާރު ބޭރުކުރަމުންދާ ކަމެވެ. ހަމަކަށަވަރުންވެސް މީގެތެރެއިން ބޮޑު އަދަދެއް ބޭރުވަމުންދަނީ ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅިންނެވެ. މީގައި ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ ނުގުތާއަކީ ހޮރުމުޒް ހުރަސްކުރާ ހުރިހާ އުޅަނދަކުން އެކަންކުރަނީ ޓްރެކް ކުރެވޭ ގޮތަކަށްވެސް ނޫންކަމެވެ.

ގިނަ އުޅަނދުތައް ދަތުރުކުރަނީ ސިސްޓަމް އޮފްކޮށްލައިގެންނެވެ. އެހެންވީމާ ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅި ހުރަސްކުރާ އުޅަނދުތަކުގެ ހަގީގީ އަދަދު އުޅޭނީ މިހާރު ރަސްމީކޮށް ފެންނަންހުރި މިންވަރަށްވުރެވެސް މާމަތީގައެވެ. ހަގުރާމަ ފެށުމުގެ ކުރިން ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅި ދުވާލަކު ގާތްގަޑަކަށް ސަތޭކަވިހި އުޅަނދާއި ސަތޭކަސާޅީސް އުޅަނދާ ދޭތެރޭގެ އަދަދެއްގެ އުޅަނދު ހުރަސްކުރިއެވެ. މީގެތެރެއިން ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަކީ ތެޔޮ ޓޭންކަރުތަކެވެ. ހަގުރާމައިގެ ހާލަތު އެންމެ ގޯސްވި ދުވަސްވަރު އެއަދަދު ވަނީ ދުވާލަކު އެއް އުޅަނދު ނުވަތަ ދެ އުޅަނދަށް ވެއްޓިފައެވެ. މިހާރު އަނެއްކާވެސް ދުވާލަކު ސަތޭކައެއްހައި އުޅަނދު ހުރަސްކުރުމަކީ ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް ވަރަށްބޮޑު ހަމަޖެހުމެކެވެ. އެކަމަކު އަދިވެސް ނުތަނަވަސްކަން މުޅިއަކުން ފިލައިގެން ނުދެއެވެ. ކޮންމެ ވަގުތަކުވެސް ނުރައްކާތެރިކަން އިއާދަވެދާނެތީއެވެ. އެބިރުވެރިކަން ފިލައިގެން ނުދަންޏާ އިންޝޫރެންސަށް ހޭދަކުރަންޖެހޭ މިންވަރު މަދެއް ނުވާނެއެވެ.

އިންޝޫރެންސް ތިރިނުވަންޏާ ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގުވެސް އާދައިގެ ހާލަތަށް ތިރިއެއް ނުވާނެއެވެ. ތެލުގެ އަގު އާދައިގެ ހާލަތުގައި ހުންނަ ހިސާބަށް ތިރިނުވަންޏާ އޭގެ ގެއްލުން މުޅި ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް ފޯރާނެއެވެ. މިހާރުން މިހާރަށް ބަލަންޏާ ފެންނަނީ ތެލުގެ އަގު މަޑުމަޑުން ތިރިވަމުންދާ މަންޒަރެވެ. އެކަމަކު ހުރިހާ ކަމެއް ހަމަޔަކަށް އެޅޭނީ އީރާނާއި އެމެރިކާގެ ހަގުރާމަޔަށް ދާއިމީ ނިމުމެެއް އައިސްގެންނެވެ. އެޒާތުގެ ނިމުމެއް އަންނާނީ ދެގައުމުގެ މެދުގައި ދާއިމީ ސުލްހައެއް ގާއިމު ކުރެވިގެންނެވެ. ދާއިމީ ސުލްހައަކާ ދިމާލަށް މިސްރާބު ޖެހުމަކީ ދެގައުމަށްވެސް މަޖުބޫރު ވެފައިވާ ކަމެކެވެ. ހަގުރާމައިގެ ސަބަބުން އިގްތިސާދީ ތާށިކަން ކުރިމަތިވެފައިވަނީ ހަމައެކަނި އީރާނަކަށް ނޫނެވެ. އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުންވެސް ގެންދަނީ އިގްތިސާދީ ތާށިކަން ތަޖުރިބާ ކުރަމުންނެވެ. ގެއްލުންތައް ތަހައްމަލް ކުރަމުންނެވެ. އެހެންވީމާ މިކަމަށް އަވަސް ނިމުމެއް ގެންނަން ރައީސް ޓްރަމްޕަށްވެސް އެބަ މަޖުބޫރުވެއެވެ.

އެހެންނޫނިއްޔާ މިއަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު ތިނެއްގައި އެމެރިކާގައި ބާއްވާ މިޑްޓާރމް އިލެކްޝަނުގައި ޓްރަމްޕުގެ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީ ބޮޑުތަނުން ބަލިވާނެއެވެ. މިކަންކަން މިހެންހުރީމާ ފަރުދާގެ ފުރަގަހުގައި ކަންތައްތަކެއް ހިނގާނެއެވެ. އީރާނަށް އެހީވާ ގައުމުތަކުގެ މަސްލަހަތުވެސް ނިޔާކުރާ ގޮތަކީ ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅި ކޮންމެވެސް ގޮތަކުން ހުޅުވިފައި އޮތުމެވެ. އެމެރިކާއަށް ތާއީދުކުރާ ގައުމުތަކުގެ މަސްލަހަތު އޮތީވެސް އެގޮތުގައެވެ. އެހެންވީމާ ފަރުދާގެ ފުރަގަހުގައި ކަންތަކެއް ނުހިގާނެ ކަމަށް ހީކޮށްގެންވެސް ނުވާނެއެވެ. ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ޓްރެފިކް ސެޕްޓެމްބަރު މަހު އުފުލުމުގެ ސިއްރަކީ އެއްވެސް ޝައްކެއްނެތި މިދެންނެވި ޑީލްތަކެވެ. އެކަމަކު މިއީ އީރާނަކުންވެސް އަދި އެމެރިކާއަކުންވެސް އަދި އެހެން ބަޔަކުވެސް އިއުލާންކޮށް ހާމަކުރާނޭ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. މިޒާތުގެ ކަންކަން ފެންނާނީ ހާވައި ބަލައި ތަހުލީލު ކުރީމައެވެ. ކުލަ މަންޒަރު ފެންނާނީ އަނދިރި ކޮޓަރިޔަކަށްވަދެ ނެގެޓިވްތައް ޑިވެލޮޕް ކުރީމައެވެ.