ރޭގަނޑު 8 ގަޑިއިރު ނިދި ނަމަވެސް، ހެނދުނު ހޭލާއިރު މީހާ ހުންނަނީ ވަރުބަލިވެފައެވެ. ބޮލަށް ބަރުވެ، ތާޒާކަމެއް އިހުސާސެއް ނުކުރެވެއެވެ. މިއީ ވަރަށް ގިނަ ދިވެހިންގެ ޝަކުވާއެކެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް އަޅުގަނޑުމެން ހީކުރަނީ މިއީ މަސައްކަތް ބުރަވުމުން ނުވަތަ "ރަނގަޅަށް ނުނިދޭތީ" ވާ ކަމެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ "ސްލީޕް އެޕްނިއާ" ނުވަތަ ނިދީގައި ނޭވާ ހުއްޓުން ކިޔާ ސީރިއަސް ބައްޔެއްގެ އަލާމާތަކަށް ވެދާނެއެވެ.

ރާއްޖޭގައިވެސް މި ބަލި ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. ޚާއްސަކޮށް ގަދައަށް ގުގުރި ދަމާ މީހުންގެ ފަރާތުން މިކަން ފެންނަލެއް ގިނައެވެ. ގުގުރި ދެމުމަކީ ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި މަޖާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދެކުނަސް، އެއީ ނޭވާލާ ނިޒާމަށް ދިމާވެފައިވާ ހުރަހެއްގެ އިންޒާރެކެވެ.

ނިދީގައި ނޭވާ ހުއްޓުމަކީ ކޮބައި؟ސްލީޕް އެޕްނިއާ (Sleep Apnea) އަކީ ނިދާފައި އޮންނައިރު ނޭވާލުމަށް ދަތިވެ، ކުޑަ ވަގުތުކޮޅަކަށް ނޭވާ ހުއްޓޭ ހުއްޓުމެވެ. އެންމެ އާންމު ވައްތަރަކީ "އޮބްސްޓްރަކްޓިވް ސްލީޕް އެޕްނިއާ" އެވެ. މިއީ ކަރުގެ މަސްތައް މާ ބޮޑަށް ދޫވެ، ނޭވާ ހޮޅި (Airway) ބެދުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ކަމެކެވެ.

މިކަން ހިނގާގޮތް ސާދާކޮށްލަމާ ހެއްޔެވެ؟ ފެން ހޮޅިއެއްގައި ފައިން އެޅުމުން ފެން އައުން ހުއްޓޭ ފަދައިން، ނިދީގައި ކަރުގެ މަސްތައް ދޫވެ ދޫ (Tongue) ފަހަތަށް ވެއްޓުމުން ނޭވާ ހޮޅި ބެދެނީއެވެ. މިހެން ވުމުން ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ އޮކްސިޖަން ލިބުން ދަތިވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ސިކުނޑިއަށް "ނުރައްކަލުގެ ސިގުނަލް" ލިބި، ނޭވާލުމަށްޓަކައި މީހާ ކުއްލިއަކަށް ހޭލައްވާލައެވެ. މިކަން ރޭގަނޑެއްގެ މައްޗަށް އެތައް ފަހަރަކު ތަކުރާރުވެއެވެ. މީހާއަށް ރަނގަޅަށް ނުހޭލެވުނަސް، ފުރިހަމަ ނިދި (Deep sleep) ލިބުމަށް މިކަމުން ހުރަސްއަޅައެވެ.

ބަލީގެ އަލާމާތްތަކާއި ދިވެހިންގެ ދިރިއުޅުންމި ބަލި ހުންނަ މީހުންނަށް އަމިއްލައަށް މިކަން ފާހަގަ ނުވެދާނެއެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް މިކަން ފާހަގަކުރަނީ އެމީހަކާ އެކުގައި ނިދާ މީހާއެވެ. މައިގަނޑު އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ:

ގަދައަށް ގުގުރިދެމުން

އާދައިގެ ގޮތަކަށް ނޫން، ވަރަށް ބާރަށް އަޑުގޮވައި، ކުއްލިއަކަށް އަޑު ކެނޑިފައި އަނެއްކާވެސް ފެށުން.

ނޭވާ ހާސްވެގެން ހޭލެވުން

ނިދީގައި ކޮށިއަރައި ނުވަތަ ނޭވާ ނުލެވިގެން ތެޅިގަނެފައި ހޭލެވުން.ހެނދުނު ބޮލުގައި ރިއްސުން: އޮކްސިޖަން މަދުވުމުގެ ސަބަބުން ހޭލާއިރު ބޮލަށް ބަރުވެފައި ހުރުން.ދުވާލު ނިދި އައުން: ރޭގަނޑު ރަނގަޅަށް ނުނިދޭތީ، ދުވާލު ގަޑީގައި މަސައްކަތުގައި އުޅޭއިރު ނިދިޖެހި، ކަންކަމަށް ސަމާލުކަން ދޭން އުނދަގޫވުން.ރާއްޖޭގައި މި ބަލި އިތުރުވަމުންދާ އެއް ސަބަބަކީ ބަރުދަން އިތުރުވުމެވެ. ދިވެހިންގެ ކެއުމުގެ އާދަތައް ހުންނަ ގޮތުންނާއި، ކަސްރަތު ކުރުން މަދުވުމުގެ ސަބަބުން ފަލަ މީހުންގެ ނިސްބަތް ދަނީ މަތިވަމުންނެވެ. ކަރުދަށުގައި ޖަހާފައި ހުންނަ ސަރުބީގެ ސަބަބުން، އޮށޯވެ އޮންނައިރު ނޭވާ ހޮޅިއަށް ފިތި، ނޭވާލާން އުނދަގޫވަނީއެވެ. މީގެ އިތުރުން ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުމަކީވެސް ނޭވާލާ ނިޒާމު ދުޅަވެ، މިކަމަށް މަގުފަހިވާ ކަމެކެވެ.

ފަރުވާ އާއި ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައްސްލީޕް އެޕްނިއާއަށް ފަރުވާ ނުކޮށް ދޫކޮށްލުމަކީ ރައްކާތެރި ކަމެއް ނޫނެވެ. އެންމެ މުހިންމު ފަރުވާއަކީ ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅި ބަދަލުކުރުމެވެ. ބަރުދަން ލުއިކުރުމަކީ މި ބަލިން ސަލާމަތްވުމަށް އެޅޭނެ އެންމެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެވެ. އަދި އުއްޑުން އޮވެ ނިދުމުގެ ބަދަލުގައި އަރިއަކަށް އޮވެ ނިދުމުންވެސް ލުއިކަމެއް ލިބެއެވެ.

ބަލި ބޮޑުވެފައިވާނަމަ، ޑޮކްޓަރުން ލަފާދެއްވަނީ "ސީޕެޕް" (CPAP) މެޝިން ބޭނުންކުރުމަށެވެ. މިއީ ނިދާއިރު މޫނުގައި އަޅާ މާސްކެކެވެ. މި މެޝިނުން ކުރާ ކަމަކީ، ނޭވާ ހޮޅި ބެދުނަ ނުދިނުމަށްޓަކައި، އެކަށީގެންވާ ޕްރެޝަރެއްގައި ވައި ފޮނުވައިދިނުމެވެ. މިއީ އޮކްސިޖަން މެޝިނެއް ނޫނެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ވައިގެ ޕްރެޝަރު ބޭނުންކޮށްގެން ނޭވާ ހޮޅި ހުޅުުވައިދޭ އެހީތެރިއެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ބައެއް ކްލިނިކްތަކުންނާއި ފާމަސީތަކުން މިހާރު މި މެޝިން ލިބެން ހުރެއެވެ.

ސިއްހަތަށް ދޭ ސަމާލުކަންނިދީގައި ނޭވާ ހުއްޓުމަކީ ހަމައެކަނި ނިދި ޚަރާބުކޮށްލާ ކަމެއް ނޫނެވެ. މިކަމަށް ފަރުވާ ނުކޮށް ގިނަ ދުވަސް ވެއްޖެނަމަ، ލޭ މައްޗަށް ދިއުމާއި، ހިތުގެ ބަލިތައް (ހާޓް އެޓޭކް)، އަދި ހަކުރު ބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެއެވެ. ސަބަބަކީ ރޭގަނޑު އޮކްސިޖަން ދަށްވުމުން ހިތަށް ބުރަބޮޑުވާތީއެވެ.

ވީމާ، ތިމާ ނުވަތަ ތިމާގެ ބައިވެރިޔާ ގަދައަށް ގުރުގުރު އަޅައި، ނިދީގައި ނޭވާ ހުއްޓޭކަން ފާހަގަ ކުރެވޭނަމަ، ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފާ ހޯއްދަވާށެވެ. ނިދީގެ މައްސަލަތަކަށް ޚާއްސަ ޑޮކްޓަރުން (ޕަލްމޮނޮލޮޖިސްޓުން ނުވަތަ އީއެންޓީ ޑޮކްޓަރުން) ރާއްޖޭގައިވެސް އެބަތިއްބެވިއެވެ. ރަނގަޅު ނިދި ލިބުމަކީ ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގެ ބިންގަލެވެ.