އީރާނާއި އެމެރިކާގެ ހަގުރާމައަށް އަދި ނިމުމެއް ނުފެނެއެވެ. އެ ހަގުރާމައިގެ އަށްވަނަ މަހުގެ ދުވަސްތައް މިދަނީ ގުނެމުންނެވެ. ހަމަލާތަކަށް މިހާރު ހިސާބެއްގެ ހިމޭން ކަމެއް އައިސްފައި އޮތަސް އެމެރިކާއިން މިވަގުތުވެސް ފެންނަނީ އީރާނުގެ އައްސޭރިޔާ ގާތަށް އިތުރު ހަތިޔާރާއި ސިފައިން ޖަމާކުރަމުންދާ މަންޒަރެވެ. އެމެރިކާ އެދަނީ މަތިންދާބޯޓު އުފުލާ ތިންވަނަ މަނަވަރެއްވެސް އީރާނާ ގާތަށް ފޮނުވުމަށް ތައްޔާރު ވަމުންނެވެ. ނޮވެމްބަރުމަސް ނިމޭއިރު އެހިސާބުގައި އެމެރިކާގެ ތިން އަރުމާދު ހަރަކާތްތެރި ވަމުންދާނެއެވެ. އެމެރިކާގެ ތިންވަނަ އަރުމާދަކީ މަތިންދާބޯޓު އުފުލާ މަނަވަރު ޔޫއެސްއެސް ތިއޮޑޯރ ރޫޒްވެލްޓާއި އެމަނަވަރާއެކު ދަތުރުކުރާ އެހެނިހެން މަނަވަރުތަކާއި ސަބްމެރީންތަކެވެ. އައު އަރުމާދުގައި އެކަނިވެސް ދިހަހާސް ސިފައިން އެބަތިއްބެވެ. މިދިޔަ އާދީއްތަ ދުވަހު މިދެންނެވި އަރުމާދު ވަނީ އެމެރިކާގެ ސެންޑިއޭގޯއިން އިންޑިޔާ ކަނޑަށް މިސްރާބު ޖަހައިފައެވެ.
މިއެންމެން ހަމަވީމާ އީރާނުގެ ކައިރީގައިވާ އެމެރިކާ ސިފައިންގެ އަދަދު ފަސްދޮޅަސް ހާހަށް އަރާނެއެވެ. ސިފައިންނާއި ހަތިޔާރު އިތުރު ކުރުމުގެ މާނަޔަކީ ކޮބައިހެއްޔެވެ. ހަގުރާމަ އިތުރަށް ފުޅާކޮށް ވަރުގަދަ ކުރަން ރައީސް ޓްރަމްޕު ބޭނުންވަނީ ހެއްޔެވެ. އެމެރިކާގެ ހަގުރާމަޔާބެހޭ ވަޒީރު ޕީޓް ހެގްސެތުގެ ބަހުރުވައިންނަމަ ރައީސް ޓްރަމްޕު ކޮންމެ ގޮތަކަށް ނިންމިޔަސް އެ ނިންމުމެއް އަވަހަށް ތަންފީޒު ކުރުމަށް އެމެރިކާ ތައްޔާރުވަނީއެވެ. ހަތިޔާރާއި ސިފައިން އިތުރުކުރުމަކީ ހަގުރާމަ ފުޅާކުރަން ޚިޔާލުކުރާ ކަމުގެ ސިގުނަލެކެވެ. ރައީސް ޓްރަމްޕުގެ ވާހަކަތަކުންވެސް އެ ސިގުނަލް އެބަލިބެއެވެ. އެއްފަހަރު އޭނާ ބުންޏެވެ. މިޑްޓާރމް އިލެކްޝަނަށްފަހު އީރާނުގެ ކަންތައް ނިންމައިލާނަމެވެ. އަނެއްފަހަރު ބުންޏެވެ. މިޑްޓާރމް އިލެކްޝަނަށްފަހު ހަގުރާމަޔަށް ނިމުން އަތުވެދާނެއެވެ. ޓްރަމްޕު އެބުނާ މިޑްޓާރމް އިލެކްޝަނަކީ ކުރިއަށްއޮތް ނޮވެމްބަރު ތިނެއްގައި އެމެރިކާގައި ބާއްވާ އިންތިޚާބެވެ. ގާނޫނުހަދާ މަޖިލީހަށް އައު މެންބަރުން ހޮވުމަށެވެ.
އީރާނު ހަގުރާމައިގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބައިބައިވެފައެވެ. ގިނަބަޔަކު ތިބީ ޓްރަމްޕު ދެކެ ވަރަށް ބޮޑަށް ނުރުހިފައެވެ. ޚިޔާލު އެއްކުރުންތަކުން ދައްކަނީ ޓްރަމްޕުގެ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީ ބޮޑުތަނުން ބަލިވާނޭ ކަމަށެވެ. ގާނޫނުހަދާ މަޖިލީހުގެ ދެގޭގައިވެސް ރިޕަބްލިކަނުންނަށް އަޣުލަބިއްޔަތު ގެއްލޭނޭ ކަމަށެވެ. މިއީ ޓްރަމްޕަށް ނުހަނު ބޮޑު ބިރެކެވެ. އެހެނީ ގާނޫނުހަދާ މަޖިލީހުގައި އޭނާގެ ބައިވެރިންނަށް އަޣުލަބިއްޔަތު ގެއްލި އިދިކޮޅު ޑިމޮކްރެޓުންނަށް ކޮންޓްރޯލް ލިބުމަކީ ވެރިކަމުން ޓްރަމްޕު ދުރުކުރުމަށް ހުޅުވޭ ދޮރެކެވެ. އެހެންވީމާ ގިނަބަޔަކު ހީކޮށްގެން ތިބީ މިޑްޓާރމް އިލެކްޝަނާ ހަމަޔަށް ހަގުރާމައިގެ އަލިފާންގަޑަށް ތެޔޮއަޅައި އިތުރަށް އަންދަން ޓްރަމްޕު މާކަބޮޑު މަސައްކަތެއް ނުކުރާނޭ ކަމުގައެވެ. ދެންކުރާ ކަމެއް ކުރާނީ މިޑްޓާރމް އިލެކްޝަނުގައި އޭނާގެ ރިޕަބްލިކަނުންނަށް މަޖިލީހުގެ ދެގޭގެ އަޣުލަބިއްޔަތު ދިފާއުކުރެވިއްޖެނަމަ ކަމުގައެވެ. މިހެން ހީކޮށްގެން ތިއްބާ މިފެނުނީ އީރާނުގެ ކައިރިއަށް އަނެއްކާވެސް ދިހަހާސް ސިފައިންނާއެކު އައު އަރުމާދެއް ފުރުވައިލި މަންޒަރެވެ.
މިޑްޓާރމް އިލެކްޝަން އަންނައިރު މި އަރުމާދު އޮންނާނީ އީރާނުގެ ކައިރީގައެވެ. ތަޖުރިބާކާރުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ޓްރަމްޕުގެ ބޭނުމަކީ ހަގުރާމަ ކުރުން ނޫންކަމަށް ވެދާނެއެވެ. މަޝްވަރާގެ އާ ބުރެއް ފެށުމަށް ދެފަރާތުންވެސް ތައްޔާރުވަމުން އަންނަ މިދަނޑިވަޅުގައި ޓްރަމްޕުގެ ބޭނުމަކަށް ވާނީ އެމެރިކާގެ އާރާއިބާރު ހުރިކަން ދައްކައިގެން އީރާނުގެ ފަރާތުން ވީހާވެސް ބޮޑު ލުޔެއް ހޯދުމެވެ. އެހެންވީމާ އިތުރު ސިފައިންނާއި ހަތިޔާރު ޖަމާކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ހަގުރާމަ ފުޅާކުރަން ނިންމިކަމުގެ ސިގުނަލެއް ނޫނެވެ.
މިހެން ހީވާންޖެހޭ ސަބަބުތަކެއްވެސް އެބަހުއްޓެވެ. މައިގަޑު ސަބަބަކީ ދުވަސްކޮޅެއްގެ މެދުކެޑުމަކަށްފަހު ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ނުސީދާ މަޝްވަރާތަކެއް މިހާރު ކުރިއަަށް ދިއުމެވެ. ގަތަރާއި ޕާކިސްތާނު ފަދަ ބައެއް ގައުމުތަކުގެ މެދުވެރިކަމުގެ ދަށުންނެވެ. ހުސްވި ސެޕްޓެމްބަރު މެދަކާ ހަމައިން ފެށިގެން މިޒާތަކަށް މަޝްވަރާތައް އެބަދެއެވެ. އެކަމަކު އެއްވެސް ކުރިއެރުމެެއް އަދި ނުފެނެއެވެ.
ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވައިލުމާ ގުޅޭގޮތުން އީރާނުގެ ފަރާތުން އެމެރިކާއަށް އާ ހުށަައެޅުމެއް ހުށައެޅީވެސް މިދެންނެވި މަޝްވަރާތަކުގައެވެ. އެއީ ކޮންކަހަލަ ހުށައެޅުމެއް ބާވައެވެ. އެއީ ހަފުތާއެއްގެ މުއްދަތަށް ކުރުން ލާޒިމު ކަންކަމުގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ މަގު ޗާޓެކެވެ. އޭގައިވަނީ އެމެރިކާގެ ނޭވަލް ބްލޮކޭޑް އުވާލައި ދަތިކުރުމުގެ އެންމެހައި ފިޔަވަޅުތައްވެސް ބާތިލުކޮށް ޔަމަނާއި ލުބުނާނުވެސް ހިމެނޭގޮތުން ހަގުރާމަޔަށް ނިމުމެއް ގެންނަން އެމެރިކާ އެއްބަސްވެއްޖެނަމަ އީރާނުގެ ނިއުކުލިއަރ މަޝްރޫއާމެދު އަލުން މަޝްވަރާތައް ފެށުމާއެކު ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅި މުޅިން ހުޅުވައިލަން އީރާނު އެއްބަސްވެދާނެ ކަމުގެ ވާހަކައެވެ. ކޮންމެއަކަސް އީރާނުގެ މި ހުށައެޅުމަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕު ވަނީ ނޫނެކޭ ބުނެފައެވެ. ޓްރަމްޕު ބުނެފައިވަނީ އީރާނުގެ ޝަރުތުތަކަކީ އިއްޔެވެސް މިއަދުވެސް އަދި މާދަމާވެސް އޭނާއަށް އެއްބަސްވެވޭނެ ޝަރުތުތަކެެއް ނޫންކަމުގައެވެ.
އީރާނުގެ ރޯޑްމެޕް ބަލައިގަންނަން ޓްރަމްޕު ދެކޮޅުހެދީމާ އީރާނުން ބުނެފައިވަނީ ކީކޭބާވައެވެ. އީރާނުގެ ޚާރިޖީވަޒީރު އައްބާސް އަރާގްޗީ ވިދާޅުވީ އެމެރިކާ ބޭނުންވަނީ ހަގުރާމަކަމަށް ވަނީވިއްޔާ ހަގުރާމަކުރަން އީރާނު އޮތީ ތައްޔާރަށް ކަމުގައެވެ. ކިތަންމެ ގިނަދުވަހަށް ދެމިގެންދިޔައަސް އީރާނުން ކުޑަކަކޫ ޖަހައި އަމާނެއް ނުދޭނޭ ކަމުގައެވެ. އެމެރިކާ ބޭނުންވަނީ ޑިޕްލޮމަސީ ކުރިއަށްނެރެ ސުލްހަވެރި ހައްލެއް ހޯދަންކަމަށް ވަނީވިއްޔާ އީރާނުއޮތީ އެކަމަށްވެސް ތައްޔާރަށް ކަމަށް އައްބާސް އަރާގްޗީ ވިދާޅުވިއެވެ.
މިދިޔަ ބުރާސްފަތި ދުވަހު ރައީސް ޓްރަމްޕު މިމައްސަލައިގައި ދެއްކި ވާހަކަތަކުން ވަކި އެއްޗެއް މޭރުންވާވަރެއް ނުވިއެވެ. އައު އެއްޗެއް ނުބުނާ ކަމުންނެވެ. އޭނާ ތަކުރާރުކުރީ ކުރީގެ ބައެއް ވާހަކަތަކެވެ. ބުންޏެވެ. ވަރަށް އަވަހަށް ސުލްހަ އަތުވެދާނެއެވެ. އީރާނުގެ ކުރިމަތީގައި އޮތީ ދެގޮތެކެވެ. އެއްގޮތަކީ ސުލްހައެވެ. އަނެއްގޮތަކީ ހަލާކުވެ ނެތިދިއުމެވެ. މިދެގޮތުންކުރެ ގޮތެއްވުން ދެންއޮތީ މާދުރަކު ނޫނެވެ. މިއީ ކިތަންމެ ނުރައްކާތެރި ވާހަކަޔަކަށްވިއަސް މިއީ ނިކަން ގިނައިން އޭނާ ތަކުރާރުކުރާ ބުނުމަކަށްވާތީ ގިނަބަޔަކު މިހާރު ސީރިއަސްކަމެއް ނުދެއެވެ.
އިމާދު ލަތީފު
އެމެރިކާ-އިރާން ހަނގުރާމަ
އެމެރިކާ-އިރާން ހަނގުރާމަ
އެމެރިކާ-އިރާން ހަނގުރާމަ
އެމެރިކާ-އިރާން ހަނގުރާމަ
ކޮމެންޓް