ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ބާޒާރުގެ ރެކޯޑުތަކުން 1 ބިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ ފީފާގެ ތެޔޮ މަދުވެ، ސަޕްލައިގެ ހިސާބުތަކުގައި ބޮޑު އޮޅުންގަނޑެއް އުފެދިއްޖެއެވެ. އިންޓަނޭޝަނަލް އެނާޖީ އޭޖެންސީ (އައިއީއޭ) ގެ ރެކޯޑުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، އުފައްދާފައިވާ ކަމަށް ރެކޯޑުކުރެވިފައިވާ ތެލާއި، ބޭނުންކުރި ކަމަށް ނުވަތަ ރައްކާކުރި ކަމަށް ދައްކާ އަދަދާ ދެމެދު ބޮޑު ފަރަގެއް ވަނީ އުފެދިފައެވެ.

މި މައްސަލަ ދިމާވެފައިވަނީ ދުނިޔޭގެ ތެޔޮ ޓްރެކްކުރާ ނިޒާމުތަކުގެ ބަލިކަށިކަމުންނާއި، ސިއްރުން ކުރާ ވިޔަފާރީގެ ސަބަބުން ކަމަށް މާކެޓު ތަޖުރިބާކާރުން ބުނެއެވެ. ހަކަތަޔާ ބެހޭ ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، މި ގެއްލިފައިވާ ތެލުގެ ބޮޑު ބައެއް ގުޅެނީ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅު އަޅާފައިވާ ގައުމުތައް ކަމަށްވާ ރަޝިއާ، އީރާން އަދި ވެނެޒުއޭލާ ފަދަ ގައުމުތަކުން ސިއްރު ބޯޓުފަހަރުގައި ކުރާ ވަގު ވިޔަފާރިއާއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ޗައިނާ ފަދަ ގައުމުތަކުން ރަސްމީ ރެކޯޑުތަކަށް ނާރާ ގޮތަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ތެޔޮ ރައްކާކުރަމުންދާ ކަމަށްވެސް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ތުހުމަތު ކުރެއެވެ.

އައިއީއޭ އިން ދާދި ފަހުން ވަނީ 2022 އިން ފެށިގެން 2024 އާ ދެމެދުގެ ތާރީހުތަކުގެ ޑިމާންޑު ރެކޯޑުތަކަށް ބަދަލު ގެނެސް، 343 މިލިއަން ފީފާގެ ތެޔޮ އިތުރުކޮށްފައެވެ. މިއީ ހިސާބުތައް ދިމާކުރުމަށްޓަކައި ގެނައި ބަދަލެއް ކަމަށް އެ އިދާރާއިން ބުނެފައިވެއެވެ. އައިއީއޭއިން ނެރުނު ރިޕޯޓުތަކާ ހަވާލާދީ ރޮއިޓާސްއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި އޮޅުންތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އިގުތިސޯދަށް ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ. ސަޕްލައި އާއި ޑިމާންޑުގެ ހިސާބުތައް ދިމާ ނުވުމުގެ ސަބަބުން ތެލުގެ އަގު ކަނޑައެޅުމުގައި އިންވެސްޓަރުންނަށް ވަނީ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިވެފައެވެ.

ސިނާއަތުގެ ބައެއް ފަރާތްތަކުން ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި، ބައެއް ކުންފުނިތަކުން ގަސްދުގައި ހިސާބުތައް އޮޅުވާލަނީ މާކެޓުގެ އަގުތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށެވެ. އަދި ބައިނަލްއަގުވާމީ މާކެޓުގައި ތެޔޮ ޓްރެކްކުރާ ނިޒާމުތައް ހުރީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފެއިލިވެފައި ކަމަށް އެ ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރެއެވެ.

މި މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށްޓަކައި ބައިނަލްއަގުވާމީ ރެގިއުލޭޓަރީ އިދާރާތަކުން އަންނަނީ ތެޔޮ އެކްސްޕޯޓުކުރާ މިންވަރު ބެލެހެއްޓުމުގެ ގަވާއިދުތައް ހަރުކަށި ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. ނަމަވެސް، ސިއްރު ވިޔަފާރީގެ ވިއުގަތައް ފުޅާވަމުންދާތީ، ގެއްލިފައިވާ 1 ބިލިއަން ފީފާގެ ތެލުގެ ހަގީގަތް ހޯދުމަކީ އަދިވެސް ނުކުރެވި އޮތް ކަމެއްކަމަށް ހަބަރުތައް ބުނެއެވެ.